جلد تأییدشده نکات ناب دین و زندگی رندو مکس
پایه دوازدهم · درس ۱۰

تمدن جدید و مسئولیت ما

۳۶ نکته منتخب

نقشه مفهومی · آیه و پیام · دام و تمرین

رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · نقشه و هدف درس
پیش از مرور

رابطه‌ها را ببین؛ فقط واژه‌ها را ردیف نکن

روحانی همراه دین و زندگی رندو

من همراه دین و زندگی رندو هستم. با هم هر پیکان را با یک فعل روشن توضیح می‌دهیم: «سبب می‌شود»، «زمینه می‌سازد» یا «نتیجه می‌دهد».

هدف درس

قوت‌ها و آسیب‌های تمدن جدید را در سه حوزه و با معیارهای درس قبل ارزیابی کنید.

۱

شناخت قوت و ضعف ← تعامل و یادگیری آگاهانه

۲

علم: پیشرفت بدون علم‌زدگی | عدل: قانون بدون سلطه

۳

خانواده: کرامت و پیوند پایدار ← مسئولیت متناسب هر حوزه

نقشه و هدف درس۲ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · درسنامهٔ نهایی
آموزش درس

مفهوم را با دلیل و قید یاد بگیر

رابطه‌ها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.

بخش ۱

شناخت برای تعامل آگاهانه

کتاب برای شناخت تمدن جدید دو فایده بیان می‌کند: اثرگذاری آگاهانه در ارتباط جاری و استفاده از تجربه‌ها برای ساختن جامعه بهتر. زمینه‌های پیدایش را در مشکلات ساختار کلیسای قرون وسطی و بهره‌گیری از دیگر تمدن‌ها، از جمله تمدن اسلامی، توضیح می‌دهد. این گزارش، چارچوب تاریخی کتاب است و نباید به توصیف یکسان همه مسیحیان یا اروپاییان امروز تبدیل شود.

بخش ۲

علم؛ دستاورد و شیوه استفاده

رشد دانش و فناوری و افزایش توان بهره‌گیری از طبیعت از نقاط قوت‌اند. مصرف‌زدگی، تخریب طبیعت و علم‌زدگی از آسیب‌های مطرح‌شده‌اند. علم‌زدگی یعنی کافی دانستن علم تجربی برای تمام نیازها و سعادت؛ نقد آن نفی ارزش علم نیست. مسئولیت پیشنهادی، پیشرفت علمی، حضور مؤثر و معرفی عقلانی و اخلاقی پیام دین است؛ هدف درست با روش فریب‌کارانه سازگار نیست.

بخش ۳

عدل و خانواده

در حوزه عدل، توجه به قانون و مشارکت مردم از دستاوردها و استعمار و افزایش فاصله اقتصادی از آسیب‌های مورد بحث‌اند. پاسخ مسئولانه شامل مقابله با ظلم، صبر و کوشش و تقویت عدالت و مشارکت در جامعه است. در حوزه خانواده، کتاب درباره سست شدن پیوندها و استفاده ابزاری از زن هشدار می‌دهد و تحکیم خانواده را وظیفه می‌داند. این معیارها برای بررسی رفتار و ساختارند؛ از آن‌ها درباره ارزش شخصی اعضای خانواده‌های متفاوت حکم کلی ساخته نمی‌شود.

درسنامهٔ نهایی۳ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · درسنامهٔ نهایی
آموزش درس

مفهوم را با دلیل و قید یاد بگیر

رابطه‌ها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.

بخش ۴

سه حوزه برای ارزیابی تمدن جدید

در حوزه علم، روش پژوهش و فناوری دستاوردند، اما علم تجربی پاسخ همه پرسش‌های ارزش و سعادت نیست. در حوزه عدالت، قانون و برخی آزادی‌ها قابل بررسی‌اند، ولی استعمار، تبعیض و سلطه با قسط ناسازگارند. در خانواده، احترام و حقوق باید همراه حفظ پیوند و مسئولیت سنجیده شوند. تعامل آگاهانه یعنی هر دستاورد را با معیار خودش پذیرفت و آسیب را بدون نفی همه تجربه‌ها اصلاح کرد.

بخش ۵

تعریف دقیق: تمدن جدید

مجموعه‌ای که باید قوت‌ها و آسیب‌هایش جداگانه سنجیده شود.

بخش ۶

تعریف دقیق: علم‌زدگی

کافی‌دانستن علم تجربی برای همه نیازها و سعادت انسان.

بخش ۷

تعریف دقیق: تعامل آگاهانه

یادگیری و اثرگذاری همراه حفظ معیارهای عقلانی و اخلاقی.

درسنامهٔ نهایی۴ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · آیه، روایت و پیام
از عبارت تا مفهوم

معنی، پیام و ارتباط با درس

نقل، معنی و پیام هر شاهد را جدا و سپس مرتبط بخوان.

آیه · نحل، ۱۲۵؛ عبارت منتخب

ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ

معنی: با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن.

پیام و پیوند: روش رساندن پیام باید با عقلانیت و اخلاق آن متناسب باشد.

آیه · نحل، ۱۲۵؛ ادامه منتخب

وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ

معنی: و با آنان به شیوه‌ای که نیکوتر است گفت‌وگو و استدلال کن.

پیام و پیوند: جدال احسن با تحقیر و فریب فرق دارد.

مرز حساس درس:

نقد علم‌زدگی، مخالفت با علم نیست؛ پذیرش یک دستاورد، تأیید همه آسیب‌های یک تمدن هم نیست.

آیه، روایت و پیام۵ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · تمرین تشریحی
کاربرد و بازیابی

اول پاسخ بده؛ سپس تحلیل را ببین

پاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.

مثال حل‌شده

گروهی برای تبلیغ پیام درست، خبر ساختگی منتشر می‌کند و می‌گوید هدف خوب وسیله را توجیه می‌کند. نقد درسی چیست؟

پاسخ تشریحی:

میان پیام و روش باید تناسب باشد. حکمت، اندرز نیک و گفت‌وگوی شایسته با فریب ناسازگارند. درستی هدف، نادرستی خبرسازی را برطرف نمی‌کند.

تمرین ۱

علم‌زدگی چه تفاوتی با علم‌آموزی دارد؟

پاسخ تشریحی:

علم‌آموزی کسب دانش ارزشمند است؛ علم‌زدگی کافی دانستن علم تجربی برای همه نیازهای انسان و سعادت اوست.

تمرین تشریحی۶ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · تمرین تشریحی
کاربرد و بازیابی

اول پاسخ بده؛ سپس تحلیل را ببین

پاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.

تمرین ۲

دو فایده شناخت قوت و ضعف تمدن جدید چیست؟

پاسخ تشریحی:

افزایش آگاهی و اثرگذاری در تعامل جاری، و بهره‌گیری از تجربه‌ها برای احیای تمدن مطلوب و کاهش خطا در برنامه‌ریزی.

تمرین ۳

چگونه می‌توان هم از فناوری استفاده کرد و هم با مصرف‌زدگی مقابله نمود؟

پاسخ تشریحی:

فناوری را برای نیاز واقعی و رشد به کار برد و انتخاب و مصرف را تابع تبلیغِ نیاز کاذب نکرد. پذیرش ابزار مفید به معنای پذیرش الگوی مصرف بی‌حد نیست.

تمرین ۴

چرا نقد استعمار، دلیل کنارگذاشتن یک فناوری مفیدِ پدیدآمده در همان تمدن نیست؟

پاسخ تشریحی:

فناوری و رفتار سلطه‌گرانه دو موضوع با معیارهای جدا هستند. می‌توان دانش سودمند را آموخت و هم‌زمان ظلم و سلطه را رد کرد؛ تأیید یا نقد یک بخش، حکم خودکار درباره همه بخش‌ها نمی‌سازد.

تمرین تشریحی۷ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · تمرین تشریحی
کاربرد و بازیابی

اول پاسخ بده؛ سپس تحلیل را ببین

پاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.

تمرین ۵

کافی‌دانستن علم تجربی برای همه نیازهای انسان، …… نام دارد.

پاسخ تشریحی:

علم‌زدگی

تمرین ۶

نقد علم‌زدگی به معنای مخالفت با علم و فناوری است.

پاسخ تشریحی:

نادرست؛ نقد متوجه کافی‌دانستن علم تجربی برای همه نیازهاست، نه ارزش علم.

تمرین ۷

زنجیره مفهومی زیر را با توضیح رابطه هر پیکان بازنویسی کنید: شناخت قوت و ضعف ← تعامل و یادگیری آگاهانه

پاسخ تشریحی:

شناخت هم‌زمان قوت و ضعف تمدن جدید، انتخاب آگاهانه در تعامل را ممکن می‌کند. در علم باید دستاورد را آموخت و از علم‌زدگی پرهیز کرد؛ در عدالت، قانون بدون سلطه و تبعیض ارزش دارد و در خانواده، کرامت همراه پیوند پایدار سنجیده می‌شود. این تفکیک، پذیرش یک قوت را از تأیید همه جنبه‌ها جدا می‌کند.

تمرین تشریحی۸ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · تمرین تشریحی
کاربرد و بازیابی

اول پاسخ بده؛ سپس تحلیل را ببین

پاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.

تمرین ۸

پیام عبارت «ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ» را به موضوع درس پیوند دهید؛ تکرار ترجمه به‌تنهایی کافی نیست.

پاسخ تشریحی:

روش رساندن پیام باید با عقلانیت و اخلاق آن متناسب باشد.

بازیابی پایانی

تعامل آگاهانه با تمدن جدید چه تفاوتی با پذیرش یا رد یکپارچه آن دارد؟

پاسخ تشریحی:

تعامل آگاهانه هر حوزه را با معیارهای توحید، عدالت، کرامت خانواده و علم می‌سنجد؛ دستاورد مفید را می‌آموزد و آسیب را نقد و اصلاح می‌کند. وابستگی به منشأ یک فناوری، به‌تنهایی درستی یا نادرستی شیوه استفاده از آن را تعیین نمی‌کند.

تمرین تشریحی۹ / ۱۰
رندودین و زندگی دوازدهم · درس ۱۰ · مرور پایانی
جمع‌بندی درس

مرور هدفمند امتحان نهایی

مسیر جمع‌بندی

برای هر حوزه علم، عدل و خانواده، یک قوت یا مسئله و مسئولیت متناسب بنویسید. سه روش دعوت در نحل ۱۲۵ را توضیح دهید.

روش پاسخ‌گویی: صورت سؤال را به چند خواسته بشکن؛ برای هر خواسته، مفهوم، دلیل و قید همان درس را بنویس و از نسبت‌دادن ادعای بیرون متن کتاب خودداری کن.

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه دین و زندگی دوازدهم درس ۱۰»، «نکات ناب دین و زندگی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.