عزت را از تکبر و کنترل نفس را از نفی همه نیازهای جسمی جدا کنید.
شناخت ارزش انسان ← حفظ کرامت ← مقاومت در برابر ذلت
تکیه بر خدا ← رهایی از بندگی باطل
خود عالی ← مدیریت خواستهها؛ تمرین زودهنگام ← عادت درست

نقشه مفهومی · آیه و پیام · دام و تمرین
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · نقشه و هدف درس
من همراه دین و زندگی رندو هستم. با هم هر پیکان را با یک فعل روشن توضیح میدهیم: «سبب میشود»، «زمینه میسازد» یا «نتیجه میدهد».
عزت را از تکبر و کنترل نفس را از نفی همه نیازهای جسمی جدا کنید.
شناخت ارزش انسان ← حفظ کرامت ← مقاومت در برابر ذلت
تکیه بر خدا ← رهایی از بندگی باطل
خود عالی ← مدیریت خواستهها؛ تمرین زودهنگام ← عادت درست
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · درسنامهٔ نهاییرابطهها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.
عزت نفس، استواری و شکستناپذیری در برابر تحمیل باطل و خواسته پست است. فرد ارزش انسانی خویش را میشناسد و برای منفعت زودگذر تن به ذلت نمیدهد. این معنا با تکبر فرق دارد: تکبر برتر دیدن و تحقیر دیگران است؛ عزت حفظ کرامت خود همراه با احترام به دیگران است.
در منطق درس، عزت از خداست. تکیه به او انسان را از وابستگی تحقیرآمیز به قدرت دیگران آزاد میکند. بنابراین بندگی خدا در برابر کرامت قرار نمیگیرد؛ راه حفظ آن معرفی میشود. نیاز به همکاری و کمک محترمانه را نباید با ذلت یکی دانست؛ مسئله واگذاری حق و شخصیت در برابر باطل است.
خواستههای مادی برای زندگی لازماند، ولی اگر فرمانروای همه تصمیمها شوند، رشد معنوی را محدود میکنند. خود عالی باید آنها را در مسیر درست سامان دهد. تمرین کنترل در جوانی اهمیت دارد، چون عادتهای تکرارشده محکمتر میشوند. عزت با تمرین انتخابهای کوچک نیز ساخته میشود، نه فقط با شعار در موقعیتهای بزرگ.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · درسنامهٔ نهاییرابطهها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.
خود دانی به لذت و سود فوری میل دارد و خود عالی کرامت و ارزش پایدار را میطلبد. مدیریت خود دانی به معنای نابودکردن نیازهای جسمی نیست؛ نیاز باید از راه درست و در جای خود پاسخ بگیرد. وقتی خواسته فوری با حقیقت و کرامت تعارض دارد، عزت نفس قدرت نه گفتن میدهد. کسی که برای حفظ عزت دیگری را تحقیر کند، خود به تکبر گرفتار شده است.
گرایش انسان به کرامت، فضیلت و ارزشهای برتر.
گرایش به منفعت یا لذت زودگذر در برابر ارزش برتر.
حفظ کرامت خویش بدون تکبر و تحقیر دیگری.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · آیه، روایت و پیامنقل، معنی و پیام هر شاهد را جدا و سپس مرتبط بخوان.
مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْعِزَّةَ فَلِلَّهِ الْعِزَّةُ جَمِيعًا
معنی: هر کس عزت میخواهد، همه عزت از آن خداست.
فَلَا تَبِيعُوهَا إِلَّا بِهَا
معنی: پس خود را جز به بهای بهشت نفروشید.
عزت تحقیر دیگران نیست؛ نیاز جسمی نیز ذاتاً پلید نیست، بلکه باید در جای درست مدیریت شود.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
پذیرفتن این شرط، شخصیت را در برابر تأیید گروه معامله میکند و به حق دیگری آسیب میزند. رد محترمانه شرط، هم حفظ کرامت خود است و هم احترام به همکلاسی؛ نیازی به تحقیر متقابل نیست.
عزت حفظ کرامت و ایستادگی در برابر باطل است؛ تکبر با خودبرتربینی و تحقیر دیگران همراه است.
چون با تکرار، خصلتها تثبیت میشوند؛ اصلاح عادت ریشهدار دشوارتر است و فرصت انعطاف باید به کار گرفته شود.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
خیر. همکاری محترمانه و یادگیری، واگذاری کرامت در برابر باطل نیست. خلط نیاز طبیعی به کمک با بندگی تحقیرآمیز، تعریف عزت را تحریف میکند.
گرسنگی یک نیاز طبیعی و ذاتاً بد نیست، اما برداشتن مال دیگری راه نادرست پاسخ است. خود دانی سود فوری را برجسته میکند و خود عالی با یادآوری حق و کرامت، فرد را به یافتن راه مشروع و درخواست محترمانه یاری سوق میدهد.
عزت
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
نادرست؛ عزت با کرامت خویش و رعایت کرامت دیگران همراه است.
شناخت ارزش و کرامت انسان سبب میشود او خود را به گناه یا فرمان ناحق نفروشد. تکیه بر خدا وابستگی ذلیلانه به قدرتهای باطل را کم میکند و خودِ عالی میتواند خواستههای زودگذرِ خود دانی را مدیریت کند. تمرین این انتخابها در جوانی به عادت درست میانجامد؛ عزت از همین مسیر رشد میکند و با تکبر فرق دارد.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
پایه استواری انسان، تکیه به سرچشمه عزت است.
عزت نفس از شناخت کرامت انسان میآید و او را از ذلت و بندگی باطل دور میکند، بدون آنکه حق دیگران را کوچک بشمارد. تکبر با برترشمردن خود و تحقیر دیگران همراه است؛ پس حفظ کرامت با خودبرتربینی یکی نیست.
دین و زندگی یازدهم · درس ۱۱ · مرور پایانییک انتخاب روزمره را با معیار «حفظ کرامت بدون تحقیر دیگری» بررسی کنید و نقش خود عالی را توضیح دهید.
این صفحه برای جستوجوی «جزوه دین و زندگی یازدهم درس ۱۱»، «نکات ناب دین و زندگی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.