مسئولیت‌های پیامبر

توضیح حکم، مرجعیت دینی و تبیین است؛ اجرای اجتماعی آن، ولایت ظاهری است. ممکن است یک موضوع در دو مرحله به دو مسئولیت مرتبط شود.

دریافت و ابلاغ وحی، تعلیم و تبیین دین، و ولایت ظاهری یا رهبری جامعه و اجرای احکام.

ممکن است پیام درست، نادرست تفسیر شود و اعتماد مردم و مسیر هدایت آسیب ببیند؛ درست بودن ابلاغ به‌تنهایی این مشکل را رفع نمی‌کند.

نداشتن گناه همیشه از ناتوانی در انتخاب ناشی نمی‌شود. طبق درس، معرفت عمیق و محبت به خدا سبب می‌شود پیامبر با اختیار به گناه رو نیاورد، نه اینکه عامل بیرونی قدرت انتخاب را از او بگیرد.

توضیح آیات همان تبیین است. ولایت افزون بر آموزش، سرپرستی و رهبری جامعه و در بُعد معنوی هدایت شایستگان را دربرمی‌گیرد؛ پس یکی از مسئولیت‌ها را نباید جای همه آن‌ها نشاند.

ابلاغ؛ تبیین

نادرست؛ عصمت با آگاهی و اختیار در انجام درست مسئولیت جمع می‌شود.

برای رسیدن هدایت به مردم، پیامبر باید وحی را بی‌کم‌وکاست ابلاغ کند، معنای آن را توضیح دهد و جامعه را در مسیر دین رهبری کند. اگر در دریافت، ابلاغ یا اجرای این مسئولیت خطای اعتمادشکن رخ دهد، اطمینان به راه هدایت آسیب می‌بیند؛ بنابراین عصمت، اعتماد لازم به انجام این مأموریت‌ها را حفظ می‌کند و با اختیار منافات ندارد.

شناخت شایستگی باطنی برای رسالت، در علم خداست.

توضیح آیات به مسئولیت تعلیم و تبیین دین مربوط است. پیامبر افزون بر آن، دریافت و ابلاغ وحی و سرپرستی و رهبری جامعه را بر عهده دارد و از ولایت معنوی نیز برخوردار است؛ پس تبیین را نباید جای همه مسئولیت‌ها یا هم‌معنای ولایت دانست.