نقشه مفهومی · آیه و پیام · دام و تمرین
دین و زندگی دهم · درس ۱ · نقشه و هدف درس
من همراه دین و زندگی رندو هستم. با هم هر پیکان را با یک فعل روشن توضیح میدهیم: «سبب میشود»، «زمینه میسازد» یا «نتیجه میدهد».
بتوانید هدف اصلی را با دو معیار جامعیت و ماندگاری انتخاب کنید و جای هدفهای روزمره را توضیح دهید.
حکمت الهی ← آفرینش هدفمند
اختیار و استعدادهای متنوع ← ضرورت انتخاب و اولویتبندی
جامعیت و ماندگاری ← هدف اصلی: تقرب به خدا ← سامان دادن هدفهای فرعی
دین و زندگی دهم · درس ۱ · درسنامهٔ نهاییرابطهها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.
در نگاه این درس، حکمت خداوند با بیهوده نبودن آفرینش ارتباط دارد؛ اما هدفمند بودن خلقت به معنای انتخاب شدن همه تصمیمهای انسان نیست. گیاه و حیوان مسیر طبیعی یا غریزی خود را میپیمایند، در حالی که انسان باید مقصد را بشناسد، برگزیند و برای رسیدن به آن اقدام کند. تفاوت نگرش انسانها به جهان و خویشتن، یکی از علتهای تفاوت هدفهای آنان است. پس پیش از برنامهریزی، باید درستی مقصد را بررسی کرد.
انسان استعدادهای گوناگون مادی و معنوی دارد و خواهان خوبیهای پایانناپذیر است. هدفی که فقط یک استعداد یا مدت کوتاهی از زندگی را پوشش دهد، شایسته جایگاه نهایی نیست. هدفهای دنیوی مانند تحصیل، شغل و رفاه لازماند؛ مشکل زمانی پدید میآید که اصل شوند و هدفهای ماندگار را کنار بزنند. هدف اصلی باید هدفهای کوچکتر را در خود جای دهد و میان آنها ترتیب برقرار کند.
خداوند سرچشمه کمالات و مقصد نهایی معرفی میشود. نزدیکی به او جابهجایی در مکان نیست؛ با رشد خوبیهایی مانند عدالت، دانایی و مهربانی و انجام کار برای رضای او حاصل میشود. در این صورت کار دنیوی نیز میتواند در مسیر آباد کردن آخرت قرار گیرد. انتخاب این مقصد بزرگ، اراده و همتی متناسب میخواهد؛ نام بردن از هدف جای عمل را نمیگیرد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · درسنامهٔ نهاییرابطهها و قیدهای هر بخش را کنار هم بخوان.
انسانها گاهی ثروت، علم، خدمت یا شهرت را مقصد خود قرار میدهند. این اختلاف از تفاوت نگاه آنان به انسان و جهان پدید میآید، نه از اینکه خدا برای هرکس هدف نهایی متضادی آفریده باشد. هدفهای دنیایی میتوانند خوب و لازم باشند، اما محدود و پایانپذیرند؛ اگر تابع مقصد اخروی قرار گیرند، با آن تعارض ندارند. معیار جامعیت و ماندگاری نشان میدهد چرا تقرب به خدا میتواند همه استعدادها را جهت دهد.
مقصدی جامع و ماندگار که هدفهای کوچکتر را سامان میدهد.
هدف ارزشمندی که در خدمت مقصد اصلی قرار میگیرد.
رشد کمالات و انجام کار برای رضای خدا، نه نزدیکشدن مکانی.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · آیه، روایت و پیامنقل، معنی و پیام هر شاهد را جدا و سپس مرتبط بخوان.
مَنْ كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
معنی: هرکس نعمت و پاداش دنیا را بخواهد، نعمت و پاداش دنیا و آخرت نزد خداست.
پیام و پیوند: اصل قرار دادن خدا مانع بهره درست از دنیا نیست؛ دنیا در خدمت مقصد برتر قرار میگیرد.
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ
معنی: آسمانها و زمین و آنچه را میان آنهاست به بازی نیافریدیم.
پیام و پیوند: بیهوده نبودن آفرینش زمینه پرسش از هدف زندگی است.
هدف فرعی یعنی هدف تابع، نه هدف بیارزش. تقرب حقیقی با نزدیکی مکانی یکی نیست.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
هدف اعلامشده ماندگار است، اما روش با رشد متناسب استعدادها سازگار نیست. تحصیل، سلامت و مسئولیتهای خانوادگی باید در برنامه جای بگیرند. تقرب به خدا حذف همه هدفهای فرعی نیست؛ تنظیم آنها در مسیر درست است.
زیرا استعدادهای انسان متنوع و خواست او نسبت به خوبیها پایانناپذیر است؛ هدف محدود تنها بخشی از این ظرفیتها را پوشش میدهد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
هدف شغلی مشترک است؛ اختلاف در جایگاه و انگیزه آن است. در دومی شغل هدف فرعی در مسیر مقصد ماندگار است. از عنوان شغل بهتنهایی نمیتوان هدف اصلی را شناخت.
خیر. آفرینش هدف دارد، ولی انسان دارای انتخاب است و ممکن است در تشخیص یا اولویتبندی هدف خطا کند. اگر همه انتخابها خودبهخود درست بود، دعوت به شناخت و انتخاب هدف برتر بیمعنا میشد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
جایگاه هدف به نگرش و مقصد نهایی شخص بستگی دارد. پزشکی یا ثروت اگر همه زندگی را به خود محدود کند، نقش هدف اصلی گرفته است؛ اما اگر وسیله خدمت، رشد و رضای خدا باشد، هدفی ارزشمند و فرعی در مسیر مقصد جامع و ماندگار است.
جامعیت؛ ماندگاری
نادرست؛ هدف فرعی میتواند ارزشمند باشد، اما باید تابع هدف اصلی و ماندگار قرار گیرد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
چون خدا حکیم است، آفرینش انسان بیهدف نیست. انسان برخلاف موجوداتِ دارای حرکت طبیعی یا غریزی، باید با اختیار مقصدش را برگزیند و استعدادهای متنوعش را هماهنگ کند. هدفی جامع و ماندگار میتواند مقصد اصلی باشد؛ در نتیجه هدفهای محدود دنیایی ارزش خود را در جایگاه وسیله و هدف فرعی حفظ میکنند.
اصل قرار دادن خدا مانع بهره درست از دنیا نیست؛ دنیا در خدمت مقصد برتر قرار میگیرد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · تمرین تشریحیپاسخ کامل باید تعریف، دلیل و قید لازمِ همان سؤال را داشته باشد.
اگر این هدف همه استعدادها و ابعاد زندگی را پوشش ندهد و با پایان دنیا پایانپذیر باشد، هدف اصلی نیست. در این حالت، قبولی میتواند هدفی فرعی و وسیلهای در مسیر هدف جامع و ماندگار، یعنی تقرب به خدا، باشد.
دین و زندگی دهم · درس ۱ · مرور پایانیبدون نگاه کردن، دو معیار هدف اصلی، علت تفاوت هدفها و معنای تقرب را توضیح دهید. سپس یک هدف روزانه را زیرمجموعه مقصد ماندگار قرار دهید.
این صفحه برای جستوجوی «جزوه دین و زندگی دهم درس ۱»، «نکات ناب دین و زندگی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.