فارسی پایهٔ ۱۱

تشخیص طنز و تحول شناخت؛ پیش‌نیاز: زاویهٔ دید.

برای املا، صورت همزه و واژه را در متن معیار کنترل کنید؛ شنیدن به‌تنهایی کافی نیست. «عینک» در کنش داستان ابزار واقعی اصلاح دید است؛ نمادین‌خواندن آن نباید معنی حقیقی را حذف کند. گفت‌وگوهای محاوره‌ای با نثر راوی لحن یکسان ندارند.

راوی بزرگسال تجربهٔ کودکی خود را نقل می‌کند. شوخیِ گذاشتن عینک به کشف جدیِ ضعف بینایی می‌انجامد؛ فاصلهٔ قصد و نتیجه طنز می‌سازد. اغراق در واکنش‌ها و خندهٔ جمع، صحنه را زنده می‌کند.

کودک نمی‌داند دید دیگران با او فرق دارد و محدودیت خود را وضع طبیعی جهان می‌پندارد. تجربهٔ عینک این تصور را عوض می‌کند. تغییر رفتار معلم پس از فهم مسئله، فاصلهٔ قضاوت اولیه و شناخت واقعی را نشان می‌دهد.

شوخی، کشف، تغییر نگاه و اصلاح قضاوت را به ترتیب مرور کنید.

راوی می‌گوید این حادثه با وجود گذشت زمان چنان روشن در یادش مانده که گویی تازه رخ داده است.

تا کلاس هشتم گمان می‌کرد عینک مانند عصا و کراوات نشانه تجدد و وسیله زیبایی است؛ دیدن دایی فرنگی‌مآب این تصور را تقویت کرده بود.

با اینکه قدش بلند بود، برای دیدن تخته در ردیف اول می‌نشست؛ خودش هنوز علت را ضعف بینایی نمی‌دانست.

در خانه به ظروف برخورد می‌کرد و خانواده آن را بی‌نظمی و بی‌احتیاطی می‌دانستند؛ او هم تصور می‌کرد همه مردم همین‌قدر می‌بینند.

خود را به احتیاط بیشتر وادار می‌کرد، اما در بازی نیز توپ را درست نمی‌دید و ضربه‌اش خطا می‌رفت؛ خنده دیگران غرورش را می‌آزرد.

هیچ‌کس مشکل دید را نفهمید؛ اشتباه‌هایش را به بی‌استعدادی و بی‌قیدی نسبت دادند و خودش نیز باور کرد.

خانه با وجود شهرنشینی آداب روستایی را حفظ کرده بود؛ پدر حتی هنگام تنگدستی از مهمان پذیرایی می‌کرد.

پیرزنی کازرونی که روضه می‌خواند، شیرین‌زبان و رک بود و خانواده او را دوست داشتند؛ کتاب‌های دعا و مرثیه‌اش را در بقچه می‌گذاشت.

عینکش قدیمی و شکسته بود؛ یک سوی آن با سیم و سوی دیگر با نخ بسته می‌شد.

راوی وقتی پیرزن نبود، برای شوخی عینک را برداشت تا با قیافه خنده‌آور خواهرش را اذیت کند.

با گذاشتن عینک، جهان ناگهان واضح شد؛ درخت و برگ‌ها را به‌صورت جدا دید و این تجربه برایش شگفت‌آور بود.

فاصله آجرها و جزئیاتی را دید که پیش‌تر محو بودند؛ از شادی می‌پرید و احساس می‌کرد تازه متولد شده است.

با برداشتن عینک دید دوباره تار شد. از ترس تنبیه چیزی نگفت و عینک را برای آزمایش در مدرسه همراه برد.

در کلاس عربی عمداً آخرین ردیف نشست تا ببیند با عینک از آنجا هم تخته را می‌خواند یا نه.

این رفتار برخلاف عادت و سابقه شیطنت، معلم را بدگمان کرد که نقشه‌ای برای شوخی دارد.

وقتی معلم مشغول نوشتن بود عینک را بیرون آورد و سیم و نخ آن را پشت گوش بست.

عینک کوچک و دسته‌های وصله‌شده با صورت درشتش نامتناسب بود و ظاهری خنده‌آور می‌ساخت.

معلم با دیدن او حیرت کرد، اما راوی چنان از خواندن آسان تخته لذت می‌برد که متوجه نگاه‌ها نشد.

بی‌اعتناییِ ناشی از شادی، برای معلم نشانه عمدی‌بودن شوخی شد؛ گمان کرد می‌خواهد او را مسخره کند.

معلم با خشم و لهجه عامیانه او را به نمایشگر صورتک‌زده تشبیه کرد؛ بچه‌ها برگشتند و با دیدن او خندیدند.

خنده جمع، معلم را خشمگین‌تر کرد. راوی خواست عینک را بردارد اما معلم منع کرد تا او را نزد مدیر ببرد.

راوی دست‌وپایش را گم کرد و نتوانست توضیح بدهد؛ معلم او را از کلاس بیرون فرستاد.

مدیر، ناظم و معلم تصمیم به اخراج گرفتند؛ پیش از ابلاغ، راوی ضعف بینایی خود را صادقانه توضیح داد و آنان سرانجام باور کردند.

معلم پس از فهمیدن واقعیت از تنبیه گذشت و قرار گذاشت برای خرید عینک کمکش کند.

با امتحان عینک‌ها و دیدن عقربه ساعت، عینک مناسب را پیدا کرد و خرید؛ رنج طولانیِ ناشناخته پایان یافت. روایت روش تاریخی انتخاب عینک است، نه آموزش پزشکی امروز.

«تعلیمی»: عصای باریک؛ «فرنگی‌مآب»: شبیه اروپاییان در رفتار و ظاهر؛ «شماتت»: سرزنش؛ «مهملی»: بی‌قیدی و سهل‌انگاری؛ «موصوف»: وصف‌شده

«مضحک»: خنده‌آور؛ «یغور»: درشت‌هیکل؛ «قوال»: بازیگر نمایش دوره‌گرد در بافت؛ «خفت»: خواری؛ «مبهوت»: حیرت‌زده

صورت نادرست را با تکیه بر بافت پیدا کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.