فارسی پایهٔ ۱۱درس ۱۲ · کاوهٔ دادخواه۷۶ بخش آموزشی و تمرینی
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۰۱
نقشهٔ یادگیری
راه ورود به درس
تحلیل اعتراض و نماد در حماسه؛ پیشنیاز: کنش شخصیت.
۰۲
قلمرو زبانی
واژه و دستور را در جمله ببین
«محضر» در ماجرای ضحاک نوشتهٔ گواهی است؛ معنای حضور معمولی کافی نیست. «درفش» پرچم و «دادخواه» طالب عدالت است. در واژگان کهن، تغییر معنی را با کاربرد امروزی مقایسه کنید و از تعمیم یک معنی به همهٔ متن بپرهیزید.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۰۳
قلمرو ادبی
نام آرایه بدون دلیل کافی نیست
پیشبند آهنگری با تبدیلشدن به درفش، نشانهٔ قیام مردم میشود. گفتوگو و پارهکردن گواهی، شخصیت کاوه را بهطور نمایشی معرفی میکنند. شکوه شاهانهٔ ضحاک با اعتراض یک پیشهور شکسته میشود.
۰۴
قلمرو فکری
پاسخ مفهومیِ قابل دفاع
کاوه برای فرزندش داد میخواهد، اما با بازگشت فرزند به امضای گواهی دروغ تن نمیدهد. بنابراین اعتراض از منفعت شخصی فراتر میرود. گردآمدن مردم و پیوند با فریدون نشان میدهد تغییر قدرت در روایت به همراهی جمع وابسته است.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۰۵
دام
این خطا را مرتکب نشو
کاوه و فریدون یک نقش ندارند: یکی اعتراض و گردآوری مردم را آغاز میکند و دیگری محور فرمانروایی جایگزین است.
۰۶
نمونهٔ تشریحی
نمونه را با اجزای پاسخ یاد بگیر
پرسش: چرا رد محضر نقطهٔ تعیینکننده است؟
پاسخ: اگر هدف فقط نجات فرزند بود، پذیرش خواست ضحاک میتوانست کار را تمام کند. امتناع کاوه نشان میدهد مشروعیتبخشیدن به ظلم را حتی پس از رفع نیاز خود نمیپذیرد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۰۷
مرور فعال
یک پرسش برای تثبیت
پرسش: محضر در این روایت چیست؟
پاسخ: نوشتهای برای گواهیدادن به دادگریِ ادعایی ضحاک؛ کاوه آن را تأیید نمیکند.
۰۸
کارگاه متنپژوهی
پاسخ تشریحی کارگاه
پرسش: چهار سرنوشت واژه در گذر زمان را با نمونههای کارگاه توضیح دهید.
پاسخ: واژه ممکن است از کاربرد عمومی کنار رود، مانند فتراک؛ معنی کهن را با معنی تازه جایگزین کند، مانند سوگند؛ همان معنی را ادامه دهد، مانند شادی؛ یا معنی پیشین را همراه معنی تازه حفظ کند، مانند سپر برای ابزار دفاع و بخش خودرو. خارجشدن از کاربرد عمومی به معنی پاکشدن از متنهای ادبی نیست.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۰۹
جمعبندی
خط پایان درس
فرزند، محضر و درفش سه گره روایتاند؛ علت اهمیت هر کدام را توضیح دهید.
۱۰
معنی پیوسته
کاوه و پیشبند
کاوه نماد برخاستن مردم رنجدیده علیه ستم است؛ پیشبند کار او به پرچم اتحاد تبدیل میشود.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۱۱
معنی پیوسته
ضحاک و ابلیس
ضحاک مظهر خوی اهریمنی است؛ با فریب ابلیس به کشتن پدر و به دست آوردن قدرت تن میدهد و سپس دو مار بر شانههایش میروید.
۱۲
معنی پیوسته
خوراک ماران
ابلیس در چهره پزشک، مغز آدمیان را درمان معرفی میکند؛ جوانان برای آرامش حاکم کشته میشوند. مارها تصویر حرص و بیدادِ قدرتاند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۱۳
معنی پیوسته
خواب و تعبیر
ضحاک خواب شکست خود را میبیند؛ خردمندان از ترس خاموش میمانند و سرانجام از کسی خبر میدهند که هنوز زاده نشده و او را شکست خواهد داد.
۱۴
معنی پیوسته
فریدون و فرانک
فریدون با شیر برمایه پرورش مییابد؛ پس از مرگ پدرش آبتین، فرانک او را به البرز میبرد. ضحاک نهانگاه قبلی را نابود میکند اما کودک نجات مییابد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۱۵
معنی پیوسته
زمینه قیام
فریدون پس از آگاهی از ستم ضحاک آماده انتقام میشود و کاوه فرصت را فراهم میکند؛ ناامنی و ستم مردم را به قیام میکشاند.
۱۶
معنی پیوسته
بیت ۱؛ هزار سال
ضحاک به تخت نشست و دوران فرمانروایی دراز او هزار سال طول کشید.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۱۷
معنی پیوسته
بیت ۲؛ فرزانگان و دیوانگان
رفتار خردمندان پنهان و خواست دیوانگان و بدکاران آشکار و مسلط شد.
۱۸
معنی پیوسته
بیت ۳؛ هنر و جادو
فضیلت بیارزش و جادوگری گرامی شد؛ راستی پنهان و آسیب آشکار شد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۱۹
معنی پیوسته
بیت ۴؛ اژدها و فراز
زمانی دراز گذشت و قدرت آن فرمانروای اژدهاصفت بالا گرفت.
۲۰
معنی پیوسته
بیت ۵؛ نام فریدون
ضحاک شب و روز از بیم فریدون سخن میگفت و پیوسته نام او بر زبانش بود.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۲۱
معنی پیوسته
بیت ۶؛ دعوت مهتران
بزرگان کشورها را خواست تا پشتوانه فرمانروایی او شوند.
۲۲
معنی پیوسته
بیت ۷؛ خطاب به موبدان
به خردمندان نامدار و دانا خطاب کرد.
من راهنمای فارسی رندو هستم و اینجا کنارت هستم. برای پاسخ تشریحی، نتیجه را همراه شاهد کوتاه و دلیل بنویس؛ نام آرایه یا دستور بهتنهایی نمرهٔ کامل نمیسازد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۲۳
معنی پیوسته
بیت ۸؛ دشمن پنهانی
گفت دشمنی نهانی دارم و شما خردمندان این را میدانید.
۲۴
معنی پیوسته
بیت ۹؛ محضر نیکنامی
خواست نوشتهای فراهم شود که در آن جز نیکی درباره او ننویسند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۲۵
معنی پیوسته
بیت ۱۰؛ ترس و تأیید
راستکرداران از ترس شاه، رفتار خواسته او را پذیرفتند.
۲۶
معنی پیوسته
بیت ۱۱؛ گواهی ناگزیر
پیر و جوان ناچار آن گواهینامه ستایشآمیز را امضا کردند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۲۷
معنی پیوسته
بیت ۱۲؛ فریاد دادخواه
ناگهان صدای کسی که عدالت میخواست از درگاه برخاست.
۲۸
معنی پیوسته
بیت ۱۳؛ فراخواندن کاوه
ستمدیده را به حضور شاه بردند و او را نزد بزرگان نشاندند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۲۹
معنی پیوسته
بیت ۱۴؛ پرسش شاه
شاه با چهرهای خشمگین پرسید از چه کسی ستم دیدهای؟
۳۰
معنی پیوسته
بیت ۱۵؛ معرفی کاوه
مرد با فریاد خود را کاوه دادخواه معرفی کرد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۳۱
معنی پیوسته
بیت ۱۶؛ آهنگر بیآزار
گفت آهنگری بیآزارم، اما ستم تو همچون آتش بر سرم میبارد.
۳۲
معنی پیوسته
بیت ۱۷؛ شاه یا اژدها
تو پادشاهی یا اژدها؟ باید درباره رفتارت دلیل و پاسخ بدهی.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۳۳
معنی پیوسته
بیت ۱۸؛ هفت کشور
اگر فرمانروایی همه جهان از آن توست، چرا همه رنج باید سهم ما باشد؟
۳۴
معنی پیوسته
بیت ۱۹؛ شمار و شگفتی
باید با من حسابرسی کنی تا مردم جهان از این حساب در شگفت بمانند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۳۵
معنی پیوسته
بیت ۲۰؛ نوبت به من
باید در این حساب روشن شود چرا نوبت رنج و ستم از همه جهان به من رسیده است.
۳۶
معنی پیوسته
بیت ۲۱؛ مغز فرزند
چرا برای مارهای تو باید مغز فرزند من را فراهم کنند؟
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۳۷
معنی پیوسته
بیت ۲۲؛ شنیدن سخن
شاه با شنیدن این سخنان از گفتار کاوه شگفتزده شد.
۳۸
معنی پیوسته
بیت ۲۳؛ بازدادن فرزند
فرزندش را آزاد کرد و کوشید با او خوشرفتاری کند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۳۹
معنی پیوسته
بیت ۲۴؛ درخواست گواهی
از کاوه خواست بر آن نوشته ستایشآمیز گواهی بدهد.
۴۰
معنی پیوسته
بیت ۲۵؛ خواندن محضر
کاوه وقتی تمام نوشته را خواند، خشمگین به بزرگان مجلس نگاه کرد.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۴۱
معنی پیوسته
بیت ۲۶؛ پایمردان دیو
فریاد زد شما یاوران دیو هستید و از ترس خداوند جهان دست کشیدهاید.
۴۲
معنی پیوسته
بیت ۲۷؛ روی به دوزخ
شما به سوی دوزخ میروید و دل به گفتار ضحاک سپردهاید؛ کاوه بزرگان را برای پذیرش سخن او سرزنش میکند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۴۳
معنی پیوسته
بیت ۲۸؛ امتناع از تأیید
من بر این نوشته گواهی نمیدهم و از پادشاه هم نمیترسم.
۴۴
معنی پیوسته
بیت ۲۹؛ پارهکردن محضر
خشمگین و لرزان برخاست، نوشته را پاره کرد و زیر پا انداخت.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۴۵
معنی پیوسته
بیت ۳۰؛ گردآمدن بازار
وقتی بیرون آمد، مردم بازار دور او جمع شدند.
۴۶
معنی پیوسته
بیت ۳۱؛ دعوت به داد
فریاد میزد و همگان را به عدالتخواهی فرامیخواند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۴۷
معنی پیوسته
بیت ۳۲؛ چرم آهنگری
پیشبند چرمی را که آهنگران هنگام ضربهزدن برای حفاظت پا میپوشند برداشت.
۴۸
معنی پیوسته
بیت ۳۳؛ پرچم پیشبند
آن چرم را بر سر نیزه کرد و همان دم گردوغبار قیام از بازار برخاست.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۴۹
معنی پیوسته
بیت ۳۴؛ خطاب به یزدانپرستان
نیزه را پیش برد و بزرگان خداپرست را خطاب کرد.
۵۰
معنی پیوسته
بیت ۳۵؛ هوای فریدون
کسی که خواهان فریدون است باید از وابستگی به ضحاک آزاد شود.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۵۱
معنی پیوسته
بیت ۳۶؛ مهتر و آفریدگار
بشتابید؛ این فرمانروا در نگاه کاوه اهریمن است و در دل با آفریدگار دشمنی دارد.
۵۲
معنی پیوسته
بیت ۳۷؛ همراهی مردم
کاوه پیش میرفت و جمعی بسیار، نه اندک، همراهش شدند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۵۳
معنی پیوسته
بیت ۳۸؛ جستوجوی فریدون
خود میدانست فریدون کجاست و به سوی او راه میبرد.
۵۴
معنی پیوسته
بیت ۳۹؛ رسیدن به درگاه
کاوه به درگاه فرمانروای تازه رسید؛ او را آنجا دیدند و هیاهو برخاست.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۵۵
معنی پیوسته
بیت ۴۰؛ جهان وارونه
فریدون جهان را پریشان و کارهای ضحاک را وارونه و نادرست دید.
۵۶
معنی پیوسته
بیت ۴۱؛ منزلبهمنزل
فریدون منزلبهمنزل مانند باد پیش میرفت؛ سری پرکینه نسبت به ستمگر و دلی پر از دادخواهی داشت.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۵۷
معنی پیوسته
بیت ۴۲؛ پیوستن همگان
پیر و جوان شهر، شادمان و جنگاورانه، به سپاه پیوستند.
۵۸
معنی پیوسته
بیت ۴۳؛ پیوستن به لشکر
مردم به لشکر فریدون پیوستند و از نیرنگ ضحاک رهایی یافتند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۵۹
معنی پیوسته
پایان نبرد
فریدون با گرز گاوسر ضحاک را میزند؛ پیام سروش میرسد که هنوز زمان مرگ او نیست. او را زنده در دماوند به بند میکشد، نه اینکه در همین صحنه بکشد.
۶۰
واژه و املا
واژگان متن؛ بخش ۱
«خوالیگر»: آشپز؛ «محضر»: گواهینامه؛ «درای»: پتک در بافت آهنگری؛ «پایمرد»: یاور؛ «مهتر»: بزرگ
پرسش: در جملهٔ «خوالیگر محزر را آورد و پایمرد کنار درای ایستاد» خطا را بیابید.
پاسخ: «محزر» نادرست است؛ صورت درست «محضر» است.
۶۴
کارگاه متنپژوهی
قلمرو زبانی: هنر، محضر، درای و منزل چه معنی دارند
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: هنر، محضر، درای و منزل چه معنی دارند؟
پاسخ: هنر: فضیلت؛ محضر: گواهینامه؛ درای: پتک در بافت آهنگری؛ منزل: مرحله و جای فرودآمدن کاروان در «منزل به منزل». حرکت پیدرپی فریدون را بیان میکند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۶۵
کارگاه متنپژوهی
قلمرو زبانی: معنی «گر» در بیت
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: واژهٔ «گر» در عبارت «تو شاهی و گر اژدها پیکری» چه معنایی دارد؟
پاسخ: یا؛ دو امکان را در پرسش مقابل هم قرار میدهد.
۶۶
کارگاه متنپژوهی
قلمرو زبانی: دگرگونی معنی چهار واژه
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: واژههای «پذیرش»، «خوالیگر»، «رکاب» و «شوخ» را از نظر دگرگونی معنی در گذر زمان دستهبندی کنید.
پاسخ: پذیرش: تداوم معنی قبول؛ خوالیگر: واژه کهن خارج از کاربرد عمومی امروز؛ رکاب: حفظ معنای بخش زین و افزودهشدن کاربردهایی مانند رکاب دوچرخه؛ شوخ: تغییر معنای چرک به بذلهگو و بازیگوش.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۶۷
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: زمینه ملی را نشان دهید.
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: زمینه ملی را نشان دهید.
پاسخ: قیام مردم ایران و درفش کاویان برای رهایی سرزمین از ضحاک.
۶۸
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: زمینه قهرمانی چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: زمینه قهرمانی چیست؟
پاسخ: اعتراض بیباکانه کاوه و پارهکردن گواهینامه در حضور شاه؛ نبرد فریدون با ضحاک.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۶۹
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: آرایه بیت پنجم چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: آرایه بیت پنجم چیست؟
پاسخ: روز و شب تضاد و لبگشودن کنایه از سخنگفتن است؛ مقصود اشتغال دائمی ذهن ضحاک به نام فریدون است.
۷۰
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: بازارگاه مجاز از چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: بازارگاه مجاز از چیست؟
پاسخ: مردم بازار که گرد کاوه جمع شدند.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۷۱
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: چرم در بیت پیشبند مجاز از چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چرم در بیت پیشبند مجاز از چیست؟
پاسخ: پیشبند چرمی آهنگر؛ جنس به جای شیء ساختهشده از آن آمده است.
۷۲
کارگاه متنپژوهی
قلمرو ادبی: درفش کاویان چه نمادی دارد
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: درفش کاویان چه نمادی دارد؟
پاسخ: پیروزی بر ستم و همراهی مردم با دادخواهی.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۷۳
کارگاه متنپژوهی
قلمرو فکری: بیت بیستونهم را معنی کنید.
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: بیت بیستونهم را معنی کنید.
پاسخ: کاوه خشمگین و لرزان برخاست و گواهینامه دروغین را پاره و لگدمال کرد.
۷۴
کارگاه متنپژوهی
قلمرو فکری: مارهای ضحاک مظهر چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: مارهای ضحاک مظهر چیست؟
پاسخ: خوی اهریمنی، بیداد، حرص قدرت و نابودی جان مردم برای آسایش حاکم.
فارسی پایهٔ ۱۱ · درس ۱۲رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی
کاوهٔ دادخواه
۷۵
کارگاه متنپژوهی
قلمرو فکری: انگیزه قیام کاوه چیست
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: انگیزه قیام کاوه چیست؟
پاسخ: رهایی فرزند و پایاندادن به ستم عمومی؛ رنج شخصی او به دادخواهی جمعی تبدیل میشود.
۷۶
کارگاه متنپژوهی
قلمرو فکری: پایمردان دیو چه کسانیاند
پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: پایمردان دیو چه کسانیاند؟
پاسخ: بزرگانی که از ترس، سند دروغین نیکوکاری ضحاک را تأیید کردند؛ با سکوت و تأیید خود پشتیبان ستم شدند.
جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس
این صفحه برای جستوجوی «جزوه فارسی یازدهم »، «نکات ناب فارسی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.