فارسی پایهٔ ۱۰

پاسخ: خیر. متن نخست نبرد فعال او را نشان می‌دهد؛ سپس خطر را می‌سنجد و با گفت‌وگو از اسارت می‌گریزد. ارزیابی شخصیت باید هر دو بخش را در نظر گیرد.

پاسخ: برای آنکه حریف در آغاز هویت زن پهلوان را نشناسد؛ این پنهان‌کاری هم در کنش و هم در تعلیق روایت نقش دارد.

پاسخ: در اولی برپاکردن و برافراشتن سراپرده، و در دومی بیرون‌کشیدن شمشیر است. اسمِ همراهِ فعل قرینهٔ معنی است؛ برکشیدن در هر دو جمله یک ترجمهٔ ثابت ندارد.

پاسخ: فتراک؛ درع؛ خویش. خیش ابزار کشاورزی است.

پاسخ: سراپرده برکشید: برپا کرد؛ تیغ از میان برکشید: شمشیر را از کمر بیرون آورد.

پاسخ: عنان و زین؛ فتراک بندی در کنار زین برای آویختن ابزار یا شکار است و هر سه با سازوبرگ اسب پیوند دارند.

پاسخ: برگاشت در برابر برگشت: صورت کهن فعل از نظر نوشتاری و آوایی با صورت رایج امروز متفاوت است. «سپید/سفید» نمونه توضیح کتاب است.

پاسخ: بیت اول، چو آگاه شد: وقتی‌که، پیوند زمانی؛ بیت بیست‌وسوم، چو خورشید: مانند، ادات تشبیه.

پاسخ: در «به دژ در» از بیت ۳۵، «دژ» میان دو حرف اضافهٔ «به» و «در» آمده و متمم است. «زره بر برش» نمونهٔ این ساخت نیست؛ «بر» دوم در آن نامِ سینه یا تن است.

پاسخ: بیت سوم آفرید/آفرید جناس همسان است: یکی بخشی از نام گردآفرید و دیگری فعل آفریدن. بیت هفتم گرد/کرد، و بیت نوزدهم کرد/گرد با تفاوت یک صامت جناس ناهمسان دارند.

پاسخ: عنان اژدها را سپرد: اسب نیرومند را آزاد گذاشت و تند تاخت؛ رخ سوی توران کنی: بازگردی و راه توران را در پیش بگیری.

پاسخ: «خورد گاو نادان ز پهلوی خویش»: نادان بر اثر رفتار خود زیان می‌بیند. هم‌مضمون: خودکرده را تدبیر نیست؛ از ماست که بر ماست. برای هشدار به تصمیم نسنجیده به کار می‌رود.

پاسخ: از زخم و رنج گردآفرید و خطرِ پیش‌آمده برای دژ؛ بااین‌حال شجاعت او را می‌ستایند و کارش را ننگ نمی‌دانند.

پاسخ: گردآفرید توان خود را برای ادامه رویارویی مستقیم با سهراب کافی ندید؛ روی برگرداند و سریع عقب نشست تا راه تدبیر را به کار گیرد.

پاسخ: دلاوری در ورود به میدان، مهارت در تیر و شمشیر، میهن‌دوستی در دفاع از دژ و هوشمندی در شناخت برتری حریف و نجات با گفتار.

پاسخ: هر دو دلاوری زنان و دفاع از مردم و میهن را روایت می‌کنند؛ گردآفرید شعر حماسی با زبان اغراق‌آمیز و قهرمان شاهنامه‌ای است، اما شیرزنان روایت نثری تاریخی از مقاومت زنان است. وجود هر چهار ویژگی حماسه، به‌ویژه رخداد فراطبیعی، را نباید بدون شاهد به هر دو نسبت داد.