جلد فارسی رندو مکس
رندو مکس · نکات نابپایهٔ ۱۰
آموزش و تمرین امتحان نهایی

فارسی پایهٔ ۱۰

درس ۷ · جمال و کمال

فارسی پایهٔ ۱۰درس ۷ · جمال و کمال۳۷ بخش آموزشی و تمرینی
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۰۱
نقشهٔ یادگیری

راه ورود به درس

مقایسهٔ زیبایی ظاهری و اخلاقی؛ پیش‌نیاز: نثر آهنگین و حذف.
۰۲
قلمرو زبانی

واژه و دستور را در جمله ببین

«جود» بخشندگی در برابر بخل، و «لئیمی» فرومایگی در برابر بزرگواری است. در «نیکوخو بهتر هزار بار از نیکورو»، فعل «است» از معنا فهمیده می‌شود. در بازنویسی نثر کهن، جای اجزا عوض می‌شود ولی نسبت آنها نباید تغییر کند.
۰۳
قلمرو ادبی

نام آرایه بدون دلیل کافی نیست

جفت‌های سیرت/صورت با آهنگ پایانی نزدیک به نثر موسیقی می‌دهند؛ تقابل جفا/وفا و بخل/جود استدلال اخلاقی می‌سازد. قرآن به باغ و آب زندگی‌بخش مانند می‌شود؛ کارکرد تصویر، طراوت و زنده‌کردن دل است.
۰۴
قلمرو فکری

پاسخ مفهومیِ قابل دفاع

سرگذشت یوسف برای برتری کمال اخلاقی بر جمال ظاهری به کار می‌رود: زیبایی ظاهر زمینهٔ گرفتاری و زیبایی رفتار زمینهٔ عزت معرفی می‌شود. متن زیبایی را نفی نمی‌کند؛ ارزش برتر و پایدارتر را در نیکوخویی می‌بیند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۲ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۰۵
دام

این خطا را مرتکب نشو

سیرت یعنی منش و صورت یعنی ظاهر؛ جابه‌جاکردن آنها نتیجهٔ درس را وارونه می‌کند.
۰۶
نمونهٔ تشریحی

نمونه را با اجزای پاسخ یاد بگیر

پرسش: چگونه از چاه و جایگاه بلند به پیام برسیم؟
پاسخ: ابتدا دو موقعیت یوسف را از هم جدا می‌کنیم؛ سپس علت ارزشی‌ای را که نویسنده برجسته کرده می‌نویسیم: ظاهر به‌تنهایی ضامن سعادت نیست و سیرت در عزت او نقش محوری دارد.
۰۷
مرور فعال

یک پرسش برای تثبیت

پرسش: جود و بخل چه نسبتی دارند؟
پاسخ: معنی آنها بخشندگی و تنگ‌چشمی است و رابطهٔ تضاد دارند؛ این تقابل برای برتری رفتار نیک آمده است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۳ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۰۸
کارگاه متن‌پژوهی

پاسخ تشریحی کارگاه

پرسش: در «قرآن مانند است به بهشت جاودان» دو رکن تشبیه را تعیین کنید؛ در روی/خوی و چاه/گاه چه رابطه‌ای هست؟
پاسخ: قرآن مشبه و بهشت جاودان مشبه‌به است. روی و خوی، و نیز چاه و گاه، در صورت نزدیک و در معنی متفاوت‌اند و جناس می‌سازند. تقابل سرنوشت و خوی، افزون بر موسیقیِ واژه‌ها به برتری اخلاق کمک می‌کند.
۰۹
جمع‌بندی

خط پایان درس

نسبت جمال/کمال و صورت/سیرت را با روایت یوسف توضیح دهید؛ حذف معنایی را بازسازی کنید.
۱۰
معنی پیوسته

قرآن و بهشت

قرآن به بهشت جاودانه مانند است؛ همان‌گونه که در بهشت نعمت‌های گوناگون هست، در قرآن اندرزها و حکمت‌های بسیار وجود دارد.
۱۱
معنی پیوسته

قرآن و آب

قرآن مانند آب روان است؛ آب مایه زندگی بدن و قرآن مایه زندگی و بیداری دل است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۴ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۱۲
معنی پیوسته

قصه یوسف؛ دو ضد

در قرآن داستان‌های بسیار هست و داستان یوسف نیکوترین خوانده شده؛ زیرا جدایی و دیدار، رنج و شادی، آسایش و آسیب، وفا و جفا را در خود گرد آورده است.
۱۳
معنی پیوسته

بند و چاه؛ تخت و گاه

آغاز سرگذشت یوسف با زندان و چاه و پایانش با تخت و جایگاه فرمانروایی است؛ این دگرگونی و آمیزه اندوه و شادی داستان را شگفت می‌کند.
۱۴
معنی پیوسته

یوسف و یعقوب و زلیخا

یوسف راستگو و وفادار بود، یعقوب آموزگار او در شکیبایی بود و زلیخا در عشقش بی‌قرار؛ اندوه و شادی داستان فراوان است و خداوند آگاه و توانا آن را خبر داده است.
۱۵
معنی پیوسته

حسن سیرت و صورت

نیکویی داستان تنها از زیبایی چهره یوسف نیست؛ از نیکویی اخلاق اوست. خوش‌خویی از خوش‌رویی ارزشمندتر است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۵ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۱۶
معنی پیوسته

زیبایی و سرنوشت

زیبایی ظاهر یوسف زمینه افتادن او در بند و زندان شد، اما اخلاق نیکویش او را به فرمانروایی رساند؛ چاه با ظاهر و تخت با خوی او در تقابل قرار می‌گیرد.
۱۷
معنی پیوسته

اصلاح صورت و سیرت

خدا از خوبیِ باطن یوسف خبر داده تا اگر نمی‌توانی چهره خود را مانند او کنی، بتوانی رفتار و منش خود را مانند او نیکو کنی.
۱۸
معنی پیوسته

وفا در برابر جفا

اخلاق او نیکوست، زیرا در برابر ستم وفاداری، در برابر دشمنی آشتی و در برابر فرومایگی بزرگواری نشان داد.
۱۹
معنی پیوسته

حسد برادران

برادران چون نعمت او و توجه بیشتر یعقوب را دیدند، از حسد نقشه کشیدند که او را نابود و نشانش را از جهان پاک کنند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۶ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۲۰
معنی پیوسته

تدبیر و تقدیر

نقشه آنان خلاف خواست خدا نتیجه داد؛ خدا قدرت و دولت یوسف را بیشتر کرد تا روشن شود نیرنگ انسان‌ها بر اراده خدا غلبه نمی‌کند.
۲۱
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۱

«حکمت»: دانش و سخن استوار؛ «فرقت»: جدایی؛ «وصلت»: پیوستن؛ «محنت»: رنج؛ «بدایت»: آغاز
۲۲
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۲

«نهایت»: پایان؛ «گاه»: جایگاه و تخت؛ «صدیق»: بسیار راستگو؛ «سیرت»: خوی و منش؛ «عداوت»: دشمنی
۲۳
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۳

«کید»: نیرنگ؛ «غیب‌دان»: آگاه به ناپیدا
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۷ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۲۴
تمرین املا

تشخیص املای درست

صورت نادرست را با تکیه بر بافت پیدا کنید.
پرسش: صورت درست: (فرقت/فرغت)، (وصلت/وسلت)، (عداوت/اداوت).
پاسخ: فرقت؛ وصلت؛ عداوت.
۲۵
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: معنی دولت، کریمی و لئیمی چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: معنی دولت، کریمی و لئیمی چیست؟
پاسخ: دولت: بخت و قدرت و کامیابی؛ کریمی: بزرگواری؛ لئیمی: فرومایگی.
راهنمای فارسی رندو

من راهنمای فارسی رندو هستم و اینجا کنارت هستم. برای پاسخ تشریحی، نتیجه را همراه شاهد کوتاه و دلیل بنویس؛ نام آرایه یا دستور به‌تنهایی نمرهٔ کامل نمی‌سازد.

فارسی نهایی‌محور رندو مکس۸ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۲۶
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: در «نیکوخو بهتر هزار بار از نیکورو» چه حذف شده

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: در «نیکوخو بهتر هزار بار از نیکورو» چه حذف شده؟
پاسخ: فعل اسنادی است در پایان جمله حذف شده و از معنی فهمیده می‌شود؛ حذف به قرینه معنایی است.
۲۷
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: دو واژه دو تلفظی متن را نام ببرید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: دو واژه دو تلفظی متن را نام ببرید.
پاسخ: جاودان با دو خوانش «جاوْدان» و «جاوِدان»؛ هزار نیز با خوانش‌های «هَزار» و «هِزار» به معنی عدد هزار خوانده شده است. معنی یکسان می‌ماند؛ انتخاب خوانش در شعر به وزن وابسته است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۹ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۲۸
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: راِ فک اضافه متن کدام است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: راِ فک اضافه متن کدام است؟
پاسخ: «یعقوب خود او را به صبر آموزگار بود»: یعقوب آموزگارِ او در شکیبایی بود. او مضاف‌الیه آموزگار است و را رابطه اضافه را گشوده؛ خود در عبارت تأکید است. مرجع او یوسف است.
۲۹
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: رابطه معنایی زیباساز بند قصه حال یوسف چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: رابطه معنایی زیباساز بند قصه حال یوسف چیست؟
پاسخ: تضاد صورت/سیرت، نیکورو/نیکوخو و حبس‌وچاه/تخت‌وگاه، برتری اخلاق را برجسته می‌کند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۰ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۳۰
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: دو رکن اصلی تشبیه قرآن به بهشت چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: دو رکن اصلی تشبیه قرآن به بهشت چیست؟
پاسخ: قرآن مشبه و بهشت جاودان مشبه‌به است؛ فراوانی نعمت/حکمت وجه شباهت توضیح‌داده‌شده است.
۳۱
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: جناس در عبارت روی نیکوش و خوی نیکوش چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: جناس در عبارت روی نیکوش و خوی نیکوش چیست؟
پاسخ: روی و خوی با تفاوت آغاز واژه جناس ناهمسان دارند؛ چاه و گاه نیز یک واج متفاوت دارند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۱ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۳۲
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: دو سجع متن را نشان دهید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: دو سجع متن را نشان دهید.
پاسخ: وفا/جفا در پایان جمله‌های قرینه، و چاه/گاه در «در بدایت بند و چاه بود؛ در نهایت تخت و گاه بود» واژه‌های هم‌آهنگ‌اند و سجع می‌سازند.
۳۳
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: چرا قرآن مانند آب روان است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چرا قرآن مانند آب روان است؟
پاسخ: آب تن را زنده نگه می‌دارد و قرآن دل را؛ وجه تشبیه زندگی‌بخشی است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۲ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۳۴
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: آیه مکر انسان‌ها و تدبیر خدا با کدام بخش پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: آیه مکر انسان‌ها و تدبیر خدا با کدام بخش پیوند دارد؟
پاسخ: بند پایانی: برادران قصد نابودی یوسف داشتند، اما خواست خدا قدرت او را افزایش داد؛ کید آنان بر اراده خدا غلبه نکرد.
۳۵
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: بیت سیرت زیبا بیار با چه بخشی پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: بیت سیرت زیبا بیار با چه بخشی پیوند دارد؟
پاسخ: «نیکوخو بهتر هزار بار از نیکورو» و اینکه می‌توان سیرت خود را مانند یوسف کرد، حتی اگر صورت مانند او نباشد.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۳ / ۱۴
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۷رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

جمال و کمال

۳۶
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: صبر کلید گشایش چگونه به یعقوب مربوط است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: صبر کلید گشایش چگونه به یعقوب مربوط است؟
پاسخ: یعقوب آموزگار صبرِ یوسف بود و خود نیز در دوری فرزند شکیبایی کرد؛ صبر در سختی زمینه تحمل و رسیدن به گشایش است.
۳۷
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: چرا اخلاق یوسف تنها بی‌آزاری نیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چرا اخلاق یوسف تنها بی‌آزاری نیست؟
پاسخ: او فعالانه جفا را با وفا، دشمنی را با آشتی و فرومایگی را با بزرگواری پاسخ می‌دهد.

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه فارسی دهم »، «نکات ناب فارسی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.