جلد فارسی رندو مکس
رندو مکس · نکات نابپایهٔ ۱۰
آموزش و تمرین امتحان نهایی

فارسی پایهٔ ۱۰

درس ۶ · مهر و وفا

فارسی پایهٔ ۱۰درس ۶ · مهر و وفا۲۹ بخش آموزشی و تمرینی
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۰۱
نقشهٔ یادگیری

راه ورود به درس

بازنویسی غزل و رابطهٔ شرط و نتیجه؛ پیش‌نیاز: ضمیر و تشبیه.
۰۲
قلمرو زبانی

واژه و دستور را در جمله ببین

«هوا» در بافتِ خواستن، میل و آرزوست؛ «صبا» باد لطیف پیام‌رسان شعر. «سررشته» در سفارش حفظ پیوند، کنایه از رشته و رابطهٔ محبت است. برای فهم بیتِ شرطی، نخست «اگر» و سپس نتیجهٔ آن را بازنویسی کنید.
۰۳
قلمرو ادبی

نام آرایه بدون دلیل کافی نیست

غزل با تکرار «نگه دارد» بر مراقبت از وفا تأکید می‌کند. در «صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی / ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد»، شاعر صبا را مخاطب و پیام‌رسان خود قرار می‌دهد؛ این خطاب و درخواست، صبا را دارای رفتار انسانی نشان می‌دهد و تشخیص می‌سازد.
۰۴
قلمرو فکری

پاسخ مفهومیِ قابل دفاع

وفاداری در این شعر رابطه‌ای متقابل است: نگه‌داشتن حرمت اهل وفا به حفظ حرمت خود فرد می‌انجامد. عشق به کوشش برای حفظ پیمان نیاز دارد. می‌توان خوانش عاشقانه یا عرفانی را با قرینه دفاع کرد، اما همهٔ جزئیات را نمی‌توان بدون دلیل به یک مصداق بیرونی منحصر ساخت.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۲ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۰۵
دام

این خطا را مرتکب نشو

تعیین قطعی هویت معشوق بدون قرینهٔ همین غزل، تحلیل متن نیست.
۰۶
نمونهٔ تشریحی

نمونه را با اجزای پاسخ یاد بگیر

پرسش: «نگاه دار سر رشته تا نگه دارد» یعنی چه؟
پاسخ: حفظ پیوند از سوی مخاطب، شرط حفظ پیمان از سوی معشوق قرار گرفته است. بازنویسی باید این رابطهٔ شرط و نتیجه را نگه دارد، نه فقط «وفادار باش» بگوید.
۰۷
مرور فعال

یک پرسش برای تثبیت

پرسش: هوا در آرزوی حفظ پیمان چه معنایی دارد؟
پاسخ: میل و خواست؛ معنای فضای پیرامون در این جمله مناسب نیست.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۳ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۰۸
کارگاه متن‌پژوهی

پاسخ تشریحی کارگاه

پرسش: برای معنی‌کردن بیت شرطیِ حفظ پیمان، چه سه جزء باید باقی بماند؟
پاسخ: خواستِ حفظ پیوند از سوی مخاطب، سفارش به نگه‌داشتن سررشته و نتیجهٔ حفظ پیمان از سوی معشوق. ترجمه‌ای که یکی از این سه را حذف کند رابطهٔ شرط و نتیجه را ناقص می‌کند؛ عبارت‌بندی متفاوت با حفظ این رابطه پذیرفتنی است.
۰۹
جمع‌بندی

خط پایان درس

پیوند مهر و وفا، معنای هوا و نقش صبا را مرور کنید؛ تفسیر را از انتساب قطعی جدا نگه دارید.
۱۰
معنی پیوسته

بیت ۱؛ جانب اهل وفا

هرکس حرمت و حق وفاداران را نگه دارد، خداوند او را در همه حال از آسیب نگه می‌دارد.
۱۱
معنی پیوسته

بیت ۲؛ حدیث دوست

سخن دوست را جز نزد خودِ دوست نمی‌گویم، زیرا آشنا راز و سخن آشنا را نگه می‌دارد و به بیگانه نمی‌سپارد.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۴ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۱۲
معنی پیوسته

بیت ۳؛ فرشته و دعا

ای دل، چنان زندگی و رفتار کن که اگر روزی لغزیدی، فرشته با دعا و خیرخواهی برای نگه‌داشتنت همراه باشد؛ نیک‌رفتاری زمینه حمایت می‌سازد.
۱۳
معنی پیوسته

بیت ۴؛ سر رشته

اگر می‌خواهی معشوق پیمان را نشکند، تو نیز رشته محبت و وفاداری را نگه دار و پیوند را قطع نکن.
۱۴
معنی پیوسته

بیت ۵؛ صبا و زلف

ای باد صبا، اگر دل مرا بر گیسوی معشوق دیدی، با مهربانی به او بگو که آن دل را در همان جایگاه نگاه دارد و طرد نکند.
۱۵
معنی پیوسته

بیت ۶؛ چه فتاد؛ خدا نگه دارد

وقتی از معشوق پرسیدم نگه‌داشتن دل من چه زیانی دارد، گفت چه سودی برای این دل دیوانه دارد؟ خدا نگهش دارد. پاسخ می‌تواند هم دعا و هم لحن بی‌اعتنایی و بدرقه داشته باشد.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۵ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۱۶
معنی پیوسته

بیت ۷؛ سر و زر و دل و جان

سر و مال و دل و جان خود را فدای دوستی می‌کنم که حرمت همراهی، پیمان دوستی و وفاداری را حفظ کند.
۱۷
معنی پیوسته

بیت ۸؛ غبار رهگذارت

ای حافظ، گرد راه تو کجاست تا باد صبا آن را به یادگار نگه دارد؟ بیت با ارزشمندشمردن اثر راه و یاد دوست پایان می‌یابد.
۱۸
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۱

«وفا»: پایداری بر پیمان؛ «جانب داشتن»: حرمت و حق را نگه‌داشتن؛ «حدیث»: سخن؛ «حضرت»: پیشگاه؛ «معاش»: زندگانی
۱۹
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۲

«صبا»: باد لطیف پیام‌رسان در شعر؛ «فتاد»: رخ داد؛ در پرسش چه فتاد یعنی چه زیان دارد؛ «صحبت»: هم‌نشینی؛ «عهد»: پیمان
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۶ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۲۰
تمرین املا

تشخیص املای درست

صورت نادرست را با تکیه بر بافت پیدا کنید.
پرسش: صورت درست: (عهد/اهد)، (حضرت/هضرت)، (معاش/مآش).
پاسخ: عهد؛ حضرت؛ معاش.
۲۱
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: حضرت، تمنا و معاش در شاهدهای کارگاه چه معنی دارند

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: حضرت، تمنا و معاش در شاهدهای کارگاه چه معنی دارند؟
پاسخ: حضرت: پیشگاه؛ تمنا: درخواست و آرزو؛ معاش: زندگی و تأمین گذران آن.
راهنمای فارسی رندو

من راهنمای فارسی رندو هستم و اینجا کنارت هستم. برای پاسخ تشریحی، نتیجه را همراه شاهد کوتاه و دلیل بنویس؛ نام آرایه یا دستور به‌تنهایی نمرهٔ کامل نمی‌سازد.

فارسی نهایی‌محور رندو مکس۷ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۲۲
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: ضمیر پیوسته متن را با نقش نشان دهید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: ضمیر پیوسته متن را با نقش نشان دهید.
پاسخ: «خدایش ... نگه دارد»: ش یعنی او را و مفعول است. «گفتمش»: ش یعنی به او، متمم است. «دل مرا» ضمیر جدا دارد و نباید نمونه ضمیر پیوسته شمرده شود.
۲۳
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: دو مجاز از شعر بنویسید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: دو مجاز از شعر بنویسید.
پاسخ: سر: جان و وجود انسان در فداکردن؛ زر: دارایی و مال، نه فقط فلز طلا. رابطه جزء یا نمونه با کل در این کاربردها مهم است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۸ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۲۴
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: صبا معمولاً نماد چه نقشی است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: صبا معمولاً نماد چه نقشی است؟
پاسخ: پیام‌رسان میان عاشق و معشوق و آورنده خبر و بوی دوست.
۲۵
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: ایهام بو در «بوی زلفت گمراه عالمم کرد» چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: ایهام بو در «بوی زلفت گمراه عالمم کرد» چیست؟
پاسخ: بو هم رایحه زلف و هم آرزو و امید رسیدن به معشوق را می‌رساند؛ هر دو با گم‌گشتگی عاشق تناسب دارند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۹ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۲۶
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: شرط وفاداری معشوق در شعر چیست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: شرط وفاداری معشوق در شعر چیست؟
پاسخ: عاشق خود سررشته محبت و وفا را نگه دارد؛ انتظار وفاداری با مسئولیت متقابل همراه است.
۲۷
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: بیت آشنایی با رمز و پیام سروش با کدام بخش پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: بیت آشنایی با رمز و پیام سروش با کدام بخش پیوند دارد؟
پاسخ: بیت «حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست / که آشنا سخن آشنا نگه دارد»؛ فهم و نگهداری راز، مخاطب آشنا می‌خواهد.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۰ / ۱۱
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۶رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

مهر و وفا

۲۸
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: توکل و کفایت خدا با کدام بیت پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: توکل و کفایت خدا با کدام بیت پیوند دارد؟
پاسخ: بیت سوم، زیستن به گونه‌ای که حمایت و دعای فرشته همراه شود، و بیت نخست که خدا وفادار را از بلا نگه می‌دارد؛ در هر دو اتکا به حمایت الهی برجسته است.
۲۹
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: چرا فداکردن سر و زر در کنار دل و جان آمده است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چرا فداکردن سر و زر در کنار دل و جان آمده است؟
پاسخ: عاشق از همه سرمایه‌های مادی و معنوی خود سخن می‌گوید تا کامل‌بودن وفاداری را نشان دهد.

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه فارسی دهم »، «نکات ناب فارسی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.