جلد فارسی رندو مکس
رندو مکس · نکات نابپایهٔ ۱۰
آموزش و تمرین امتحان نهایی

فارسی پایهٔ ۱۰

درس ۳ · پاسداری از حقیقت

فارسی پایهٔ ۱۰درس ۳ · پاسداری از حقیقت۳۳ بخش آموزشی و تمرینی
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۰۱
نقشهٔ یادگیری

راه ورود به درس

تفسیر تصویر در شعر سپید؛ پیش‌نیاز: تشخیص و تشبیه.
۰۲
قلمرو زبانی

واژه و دستور را در جمله ببین

«شفق» سرخی افق و «فلق» سپیده‌دم است؛ نزدیک‌بودن صورت این دو، یکسانی معنی نیست. «کوته‌بین» محدودنگر است. در خطاب‌های شعر، مخاطب امام حسین است و ضمیرهای پیوسته را باید به همین مخاطب برگرداند.
۰۳
قلمرو ادبی

نام آرایه بدون دلیل کافی نیست

درختان به احترام مخاطب ایستاده‌اند: انسانی‌شدن احترام، تشخیص است؛ توجیه شاعرانهٔ ایستادگی طبیعی درخت به احترام، حسن تعلیل است. شعر سپید بر تصویر، تکرار و آهنگ عبارت تکیه دارد و قافیهٔ یکسان پایان همهٔ سطرها شرط آن نیست.
۰۴
قلمرو فکری

پاسخ مفهومیِ قابل دفاع

شعر ارزش ایستادگی برای حق را در تصویرهای زمان و مکان گسترش می‌دهد. شهادت به صبح و روشنایی پیوند می‌خورد و مزار از صاحب خود اعتبار می‌گیرد. این زبان ستایش ادبی است؛ تصویر آسمان و زمین را گزارش فیزیکی نخوانید.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۲ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۰۵
دام

این خطا را مرتکب نشو

وجود درخت به‌تنهایی مراعات نظیر یا حسن تعلیل را ثابت نمی‌کند؛ علت شاعرانهٔ قیام را باید نشان داد.
۰۶
نمونهٔ تشریحی

نمونه را با اجزای پاسخ یاد بگیر

پرسش: در «فلق محرابی» چه رابطه‌ای هست؟
پاسخ: سپیده به محراب تشبیه می‌شود؛ نماز صبحِ شهادت این همانندی را تکمیل می‌کند. پاسخ کامل، هم دو سوی تشبیه و هم پیوند روشنایی و نیایش را توضیح می‌دهد.
۰۷
مرور فعال

یک پرسش برای تثبیت

پرسش: شفق و فلق را از هم جدا کنید.
پاسخ: شفق به سرخی افق و فلق به شکافتن تاریکی و سپیده‌دم اشاره می‌کند؛ در این متن در خدمت تصویرهای شهادت و روشنایی‌اند.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۳ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۰۸
تمرین تألیفی

تمرین تألیفیِ مرتبط با درس

این ترکیب برای تمرین دستور ساخته شده است و نقلِ کارگاه کتاب نیست.
پرسش: در ترکیب تألیفیِ «عقل کوته‌بین»، هسته و صفت را مشخص کنید و معنی «کوته‌بین» را بگویید.
پاسخ: «عقل» هسته و «کوته‌بین» صفت بیانیِ پسین است؛ کوته‌بین یعنی محدودنگر. این تحلیل دربارهٔ همین ترکیب تألیفی است و آن را نباید عبارتِ متن یا سؤال منتخب کارگاه کتاب دانست.
۰۹
جمع‌بندی

خط پایان درس

سپید را با بی‌آهنگ اشتباه نگیرید. شفق/فلق، تشخیص/حسن تعلیل و واقعیت/تصویر را تفکیک کنید.
۱۰
معنی پیوسته

درختان و آب

درختان را دوست دارم زیرا مانند انسان‌هایی به احترام تو ایستاده‌اند؛ آب را نیز دوست دارم، زیرا یادآور توست. مخاطب امام حسین است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۴ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۱۱
معنی پیوسته

شفق و فلق

خونِ شرافتمندانه تو سرخی غروب را تداعی می‌کند؛ شفق آینه پاکی و فلق محرابی است که گویی تو در آن نماز صبح شهادت خوانده‌ای.
۱۲
معنی پیوسته

گودال رفیع

به گودالی می‌اندیشم که خون تو را در خود گرفته است؛ هیچ گودالی چنین بلندمرتبه ندیده بودم. حضور تو به مکان پایین ارزش و بلندی معنوی می‌دهد.
۱۳
معنی پیوسته

شمشیر و دوپاره جهان

شمشیری که گلوی تو را برید جهان را به دو سوی ارزشی تقسیم کرد: هرچه در راه توست حسینی و هرچه مقابل آن است یزیدی و ستم‌پیشه است.
۱۴
معنی پیوسته

مرگ و زندگی

مرگ تو زندگی عادی را به ریشخند گرفت و بی‌ارزش‌بودن زندگی بی‌هدف را نشان داد؛ چنان مرگی آرزوی بزرگی برای زندگی شد، زیرا از زیستن بی‌حقیقت ارزشمندتر است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۵ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۱۵
معنی پیوسته

ترازوی حقیقت

خون تو با پاسداری از حقیقت هم‌سنگ قرار گرفت؛ جان‌دادنت با حفظ حق سنجیده می‌شود.
۱۶
معنی پیوسته

عزم و دوام جهان

اراده تو ضامن ماندن جهانِ راستی شد؛ جهانِ مبتنی بر دروغ فرو می‌پاشد و خون تو گواه و تأیید صداقت است.
۱۷
معنی پیوسته

روشن وجدان تاریخ

تو از شجاعت هم فراتر ایستاده‌ای؛ در روشن‌ترین جای وجدان تاریخ از حقیقت نگهبانی می‌کنی.
۱۸
معنی پیوسته

صداقت و لبخند

راستی در لب‌های اراده تو به صورت شیرین‌ترین لبخند آشکار می‌شود؛ عزم تو با صداقت همراه است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۶ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۱۹
معنی پیوسته

کودک عقل

تو چنان بلندمرتبه و توانمندی که عقلِ کودک‌مانند هنگام نگاه به تو کلاه از سرش می‌افتد؛ عقل محدود از درک همه عظمت تو ناتوان است.
۲۰
معنی پیوسته

تالاب خون و فرهنگ

در گودالی پر از خون خود، در گذرگاه تاریخ ایستاده‌ای و با جامی از فرهنگ به رهگذران انسانیت می‌نوشانی؛ میراث فکری تو راهنمای بشر است.
۲۱
معنی پیوسته

شهامت

ارزش شخصی را آشکار می‌کنی که به سبب شجاعت و ایستادگی کشته شده است؛ شهادتت پاسداری از حق و آموزگاری انسان‌هاست.
۲۲
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۱

«شرف»: بزرگی و ارجمندی؛ «شفق»: سرخی افق هنگام غروب؛ «فلق»: سپیده‌دم؛ «رفیع»: بلندمرتبه؛ «حضیض»: جای پایین
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۷ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۲۳
واژه و املا

واژگان متن؛ بخش ۲

«سخره»: ریشخند؛ «غبطه»: آرزوی داشتن خوبی دیگری بی‌خواستن زوال آن؛ «عزم»: اراده استوار؛ «تناور»: تنومند و نیرومند
۲۴
تمرین املا

تشخیص املای درست

صورت نادرست را با تکیه بر بافت پیدا کنید.
پرسش: صورت درست را انتخاب کن: (غبطه/قبطه)، (حضیض/هضیض)، (شفق/شفغ).
پاسخ: غبطه؛ حضیض؛ شفق.
۲۵
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: مترادف و متضاد رفیع را بیابید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: مترادف و متضاد رفیع را بیابید.
پاسخ: بلند مترادف و حضیض به معنی جای پست، متضاد رفیع است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۸ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۲۶
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: برای گروه اسم+صفت+مضاف‌الیه شاهد بدهید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: برای گروه اسم+صفت+مضاف‌الیه شاهد بدهید.
پاسخ: «گوشه روشن وجدان تاریخ»: گوشه هسته، روشن صفت و وجدان مضاف‌الیه گوشه است؛ تاریخ نیز مضاف‌الیه وجدان است. برای نمودار سه‌جزئی، گوشه/روشن/وجدان را جدا می‌کنیم.
۲۷
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: دو تشخیص را توضیح دهید.

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: دو تشخیص را توضیح دهید.
پاسخ: درختان به احترام قیام کرده‌اند: احترام رفتار انسانی است. اراده لب دارد و صداقت می‌خندد: ویژگی بدن و رفتار انسان به مفهوم انتزاعی داده شده است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۹ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۲۸
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: چرا متن شعر سپید است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چرا متن شعر سپید است؟
پاسخ: وزن عروضی منظم و جای ثابت قافیه ندارد، اما با تکرار، تصویر، آهنگ جمله و مکث‌ها موسیقی می‌سازد؛ طول سطرها یکسان نیست.
۲۹
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: حسن تعلیل کجاست

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: حسن تعلیل کجاست؟
پاسخ: ایستادن طبیعی درختان با احترام به امام حسین توجیه شده است؛ علت طبیعی جای خود را به علتی شاعرانه و عاطفی داده است.
فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۰ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۳۰
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: چه مرگی غبطه زندگانی است

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: چه مرگی غبطه زندگانی است؟
پاسخ: مرگی آگاهانه و شجاعانه در راه حقیقت و رهایی انسان‌ها، نه هر مرگ یا نابودی.
۳۱
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: عقل چگونه وصف شده و چرا

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: عقل چگونه وصف شده و چرا؟
پاسخ: عقل کودک فرض شده که در تماشای قامت بلند مخاطب کلاهش می‌افتد؛ محدودیت فهم عقل در برابر بزرگی معنوی مخاطب نشان داده می‌شود.
راهنمای فارسی رندو

من راهنمای فارسی رندو هستم و اینجا کنارت هستم. برای پاسخ تشریحی، نتیجه را همراه شاهد کوتاه و دلیل بنویس؛ نام آرایه یا دستور به‌تنهایی نمرهٔ کامل نمی‌سازد.

فارسی نهایی‌محور رندو مکس۱۱ / ۱۲
فارسی پایهٔ ۱۰ · درس ۳رندو مکس
آموزش و تمرین امتحان نهایی

پاسداری از حقیقت

۳۲
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: شرف المکان بالمکین با کدام قسمت پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: شرف المکان بالمکین با کدام قسمت پیوند دارد؟
پاسخ: گودالِ خون تو رفیع شده است؛ ارزش مکان از بزرگی شخص حاضر در آن می‌آید، نه از بلندی جغرافیایی.
۳۳
کارگاه متن‌پژوهی

کارگاه متن‌پژوهی: بذل خون برای نجات مردم از نادانی با کدام تصویر پیوند دارد

پاسخ را با شاهد و دلیل کامل کنید.
پرسش: بذل خون برای نجات مردم از نادانی با کدام تصویر پیوند دارد؟
پاسخ: جام فرهنگ که به بشریت رهگذر نوشانده می‌شود؛ فداکاری مخاطب آگاهی و راهنمایی به انسان‌ها می‌رساند.

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه فارسی دهم »، «نکات ناب فارسی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.