اَلتَّدَيُّنُ فِطْرِيٌّ في الْإِنْسانِ.

ترجمهدین‌داری در انسان فطری است.

دقت ترجمه: «في الإنسان» دامنهٔ گزاره را روشن می‌کند.

كانَ إِبْراهيمُ يَدْعو قَوْمَهُ إِلَى التَّوْحيدِ وَ يَنْهاهُمْ عَنْ عِبادَةِ الْأَصْنامِ.

ترجمهابراهیم قومش را به یکتاپرستی فرامی‌خواند و آنان را از پرستش بت‌ها بازمی‌داشت.

فَلَمّا خَرَجوا مِنَ الْمَدينَةِ دَخَلَ مَعْبَدَهُمْ.

ترجمههنگامی که از شهر بیرون رفتند، وارد پرستشگاهشان شد.

دقت ترجمه: «هم» در معبدهم به قوم برمی‌گردد.

كَسَّرَ جَميعَ الْأَصْنامِ إِلَّا الصَّنَمَ الْكَبيرَ.

ترجمههمهٔ بت‌ها را جز بت بزرگ شکست.

ثُمَّ عَلَّقَ الْفَأْسَ عَلىٰ كَتِفِ الصَّنَمِ الْكَبيرِ.

ترجمهسپس تبر را بر شانهٔ بت بزرگ آویخت.

قالوا مَنْ فَعَلَ هٰذا بِآلِهَتِنا؟

ترجمهگفتند: چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟

قالَ بَلْ فَعَلَهُ كَبيرُهُمْ هٰذا فَسْئَلوهُمْ إِنْ كانوا يَنْطِقونَ.

ترجمهگفت: بلکه این بت بزرگشان آن کار را کرده است؛ اگر سخن می‌گویند از خودشان بپرسید.

دقت ترجمه: «ه» در فعله به کارِ شکستن و «هم» به بت‌ها برمی‌گردد.

فَرَجَعوا إِلىٰ أَنْفُسِهِمْ وَ عَلِموا أَنَّ الْأَصْنامَ لا تَنْطِقُ.

ترجمهپس به خود آمدند و دانستند که بت‌ها سخن نمی‌گویند.

قالوا حَرِّقوهُ وَ انْصُروا آلِهَتَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ فاعِلينَ.

ترجمهگفتند: او را بسوزانید و اگر کاری می‌کنید خدایانتان را یاری کنید.

قُلْنا يا نارُ كوني بَرْداً وَ سَلاماً عَلىٰ إِبْراهيمَ.

ترجمهگفتیم: ای آتش، بر ابراهیم سرد و سلامت باش.

إِنَّمَا النّاسُ لِأُمٍّ وَ لِأَبٍ وَ لا فَضْلَ إِلّا بِالتَّقْوىٰ وَ الْعَمَلِ.

ترجمهمردم از یک مادر و پدرند و برتری جز با پرهیزگاری و عمل نیست.

هَلْ تُؤْمِنُ بِأَنَّ التَّدَيُّنَ كانَ مَعَ الْإِنْسانِ مُنْذُ الْقِدَمِ؟

ترجمهآیا باور داری که دین‌داری از قدیم همراه انسان بوده است؟

نَعَمْ؛ فَالْآثارُ الْقَديمَةُ تَدُلُّ عَلىٰ ذٰلِكَ.

ترجمهبله؛ آثار کهن بر این موضوع دلالت می‌کنند.

لا خَيْرَ في قَوْلٍ إِلّا مَعَ الْفِعْلِ.

ترجمههیچ خیری در سخن نیست مگر همراه عمل.

حينَ يَرَى الطّائِرُ حَيَواناً مُفْتَرِساً قَريباً مِنْ عُشِّهِ يَتَظاهَرُ بِأَنَّ جَناحَهُ مَكْسورٌ.

ترجمهوقتی پرنده جانوری شکارچی را نزدیک لانه‌اش می‌بیند، وانمود می‌کند بالش شکسته است.

دقت ترجمه: «ه» در عشه و جناحه به پرنده برمی‌گردد.

فَيَبْتَعِدُ عَنِ الْعُشِّ وَ يَجْذِبُ الْحَيَوانَ إِلَيْهِ.

ترجمهپس از لانه دور می‌شود و جانور را به سوی خود می‌کشاند.

وَ بَعْدَ أَنْ تَبْتَعِدَ فِراخُهُ عَنِ الْخَطَرِ يَطيرُ بِسُرْعَةٍ.

ترجمهپس از آنکه جوجه‌هایش از خطر دور شدند، سریع پرواز می‌کند.