جلد نکات ناب عربی رندو مکس

عربی پایهٔ یازدهم

درس ۶: آنّه ماري شيمِل

بودجه‌بندی پیشنهادی مطالعه

ترجمه و مفهوم • واژگان بافتی • قاعدهٔ کلیدی • دام امتحانی • نمونه و مرور تشریحی
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

گزیدهٔ متن کتاب و مثال‌های آموزشی ترجمه ـ بخش ۱

گزیدهٔ متن درس

تُعَدُّ الدُّكْتورَةُ «آنّه ماري شيمِل» مِنْ أَشْهَرِ الْمُسْتَشْرِقينَ.

ترجمهدکتر آنه‌ماری شیمل از مشهورترین خاورشناسان شمرده می‌شود.

دقت ترجمه: «تُعَدُّ» در این جمله به معنی «شمرده می‌شود» است.

مثال یا بازنویسی آموزشی

بَدَأَتْ تَعَلُّمَ الْعَرَبيَّةِ وَ هِيَ في الْخامِسَةِ عَشْرَةَ مِنْ عُمْرِها.

ترجمهدر پانزده‌سالگی یادگیری عربی را آغاز کرد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

حَصَلَتْ عَلىٰ شَهادَةِ الدُّكْتوراهِ وَ هِيَ في التّاسِعَةِ عَشْرَةَ.

ترجمهدر نوزده‌سالگی مدرک دکتری گرفت.

۲
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۲

مثال یا بازنویسی آموزشی

دَرَسَتِ التُّرْكيَّةَ وَ دَرَّسَتْ في جامِعَةِ أَنْقَرَةَ.

ترجمهترکی آموخت و در دانشگاه آنکارا تدریس کرد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

شَكَّلَتْ فَريقاً لِلْحِوارِ الدّينيِّ وَ الثَّقافيِّ بَيْنَ أُوروبّا وَ الْإِسْلامِ.

ترجمهگروهی برای گفت‌وگوی دینی و فرهنگی میان اروپا و اسلام تشکیل داد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

كانَتْ تَعْرِفُ لُغاتٍ عَديدَةً وَ أَلْقَتْ مُحاضَراتٍ بِالْفارِسيَّةِ.

ترجمهزبان‌های بسیاری می‌دانست و به فارسی سخنرانی کرد.

۳
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۳

مثال یا بازنویسی آموزشی

أَلَّفَتْ أَكْثَرَ مِنْ مِئَةِ كِتابٍ وَ مَقالَةٍ وَ مِنْها كُتُبٌ عَنْ مَوْلَوي.

ترجمهبیش از صد کتاب و مقاله نوشت که برخی دربارهٔ مولوی بود.

مثال یا بازنویسی آموزشی

دَرَّسَتْ قُرابَةَ خَمْسٍ وَ عِشْرينَ سَنَةً في جامِعَةِ هارْفارْد.

ترجمهنزدیک بیست‌وپنج سال در دانشگاه هاروارد تدریس کرد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

كانَتْ تَقْرَأُ الْأَدْعِيَةَ الْإِسْلاميَّةَ بِالْعَرَبيَّةِ مِنْ دونِ تَرْجَمَةٍ.

ترجمهدعاهای اسلامی را بدون ترجمه به عربی می‌خواند.

۴
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۴

مثال یا بازنویسی آموزشی

كُتِبَ عَلىٰ قَبْرِها: اَلنّاسُ نِيامٌ فَإِذا ماتوا انْتَبَهوا.

ترجمهبر آرامگاهش نوشته شد: مردم در خواب‌اند و چون بمیرند بیدار می‌شوند.

۵
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

گفت‌وگوی تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

بِأَيِّ لُغَةٍ كانَتْ تَقْرَأُ الْأَدْعِيَةَ؟ ـ بِاللُّغَةِ الْعَرَبيَّةِ.

ترجمهدعاها را به چه زبانی می‌خواند؟ ـ به زبان عربی.

مثال یا بازنویسی آموزشی

كَمْ كِتاباً وَ مَقالَةً أَلَّفَتْ؟ ـ أَكْثَرَ مِنْ مِئَةٍ.

ترجمهچند کتاب و مقاله نوشت؟ ـ بیش از صد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

بِماذا أَوْصَتْ زُمَلاءَها؟ ـ بِتَشْكيلِ فَريقٍ لِلْحِوارِ.

ترجمهبه همکارانش چه سفارش کرد؟ ـ تشکیل گروهی برای گفت‌وگو.

۶
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

جمله‌های تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

لَمْ تَتَوَقَّفْ عَنِ التَّعَلُّمِ وَ لِنَحْتَرِمْ ثَقافاتِ الشُّعوبِ.

ترجمهاو از یادگیری بازنایستاد؛ و بیایید به فرهنگ ملت‌ها احترام بگذاریم.

مثال یا بازنویسی آموزشی

لا تَحْزَنْ إِنَّ اللّٰهَ مَعَنا.

ترجمهاندوهگین مباش؛ همانا خدا با ماست.

دقت ترجمه: «لا تحزن» نهی و «معنا» یعنی با ماست.

۷
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

نمونهٔ تحلیل ترجمه

وَكانَتْ تُلْقي مُحاضَراتٍ بِاللُّغَةِ الْفارِسِيَّةِ

ترجمهو به زبان فارسی سخنرانی می‌کرد.

كانت همراه مضارع گذشتهٔ استمراری می‌دهد؛ باء زبانِ سخنرانی را نشان می‌دهد.

ترجمه و تحلیل حساس

دقت کنزمان و فاعل را مشخص کن.

لَمْ تَتَوَقَّفْ عَنِ التَّعَلُّمِ.

ترجمهاو از یادگیری بازنایستاد.

لم زمان را گذشته و منفی می‌کند؛ تـ با قرینه به «او، مؤنث» برمی‌گردد.

۸
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

واژگان بافتی ۱

مُسْتَشْرِقٌخاورشناسمِنَ الْمُسْتَشْرِقينَ: از خاورشناسان.
فَخْرِيَّةٌافتخاریدُكْتوراه فَخْرِيَّةٌ: دکترای افتخاری.
تَفاهُمٌتفاهماَلصَّداقَةُ وَ التَّفاهُمُ: دوستی و تفاهم.

واژگان بافتی ۲

ثَقافَةٌفرهنگ؛ جمع: ثَقافاتٌتَعَرَّفَتْ عَلى ثَقافاتٍ مُخْتَلِفَةٍ: با فرهنگ‌های گوناگون آشنا شد.
بَحْثٌپژوهش؛ جمع: بُحوثٌكَتَبَتْ بُحوثاً: پژوهش‌هایی نوشت.
جِسْرٌپل؛ جمع: جُسورٌاَللُّغَةُ جِسْرٌ بَيْنَ الشُّعوبِ: زبان پلی میان ملت‌هاست.
۹
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

لم با صورت مضارع، معنی گذشته

لَمْ أَقْرَأْ هٰذَا الْكِتابَ.

ترجمهاین کتاب را نخواندم/نخوانده‌ام.

لم پیش از مضارع در ترجمه گذشتهٔ منفی ساده یا نقلی می‌دهد. به ظاهرِ مضارع اکتفا نکن؛ لم بخشی از معنای فعل است.

لام امر و نهی

لِنَرْجِعْ؛ لا يَكْذِبْ أَحَدٌ.

ترجمهباید برگردیم؛ هیچ‌کس نباید دروغ بگوید.

لِـ امر معنی «باید» دارد؛ لا‌ی نهی برای مخاطب «نکن» و برای غایب «نباید» می‌دهد. با لا‌ی خبریِ منفی فرق دارد.

دام ترجمه و قواعد

یک عبارت مثل «لِيَعْلَموا» بدون بافت می‌تواند هدف یا امر باشد؛ سؤال باید جملهٔ کافی بدهد تا «تا بدانند» یا «باید بدانند» روشن شود.

۱۰
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

نمونهٔ تشریحی

صورت«لَمْ يَسْمَعْ صَديقي كَلامي أَمْسِ» را ترجمه کن.

پاسخدوستم دیروز سخنم را نشنید.

چرا؟ أَمْسِ زمان را روشن می‌کند؛ لم مضارع را در فارسی به گذشتهٔ منفی می‌برد و ي در صديقي و كلامي مالکیتِ «من» را می‌رساند.

مرور یک‌دقیقه‌ای

صورتفرق «لَمْ يَكْتُبْ» و «يا عَلِيُّ، لا تَكْتُبْ» را بنویس.

پاسخاو ننوشت / ای علی، ننویس.

چرا؟ لم، گذشته را منفی می‌کند؛ خطابِ «يا عليّ» نشان می‌دهد لا همراه فعلِ مجزوم در عبارت دوم نهیِ مخاطب است.

لام را از بافت بفهم

تَكَلَّمْتُ لِيَعْلَموا؛ فَلْيَعْلَموا ذٰلِكَ.

ترجمهسخن گفتم تا بدانند؛ پس باید آن را بدانند.

لـ بر اسم «برای/مال/داشتن» است؛ پیش از فعل، ممکن است هدف «تا» یا درخواست «باید» باشد. در «تكلمت ليعلموا» هدف و در درخواست مستقل «ليعلموا» امر است.

۱۱
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

نمونهٔ تشریحی تکمیلی

صورت«هُمْ لا يُسافِرونَ» و «يا أَصْدِقائي، لا تُسافِروا» را ترجمه و مقایسه کن.

پاسخآنان سفر نمی‌کنند؛ ای دوستانم، سفر نکنید.

چرا؟ اولی خبر منفی دربارهٔ آنان است؛ خطاب و صورت فعل در دومی نهیِ مخاطبان را روشن می‌کند.

تمرین تشریحی ۱

صورت«لَمْ نَكْتُبْ» را ترجمه کن.

پاسخننوشتیم/ننوشته‌ایم.

چرا؟ لم گذشته را منفی می‌کند و نـ در فعل به ما مربوط است.

تمرین تشریحی ۲

صورت«لِنَسْتَمِعْ إِلَى الْمُعَلِّمِ» یعنی چه؟

پاسخباید به معلم گوش بدهیم.

چرا؟ لامِ آغاز درخواست و نـ «ما» را می‌رساند.

۱۲
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۶

تمرین تشریحی ۳

صورت«لا تَحْزَنْ» با «أَنْتَ لا تَحْزَنُ» چه فرقی دارد؟

پاسخاندوهگین نشو؛ تو اندوهگین نمی‌شوی.

چرا؟ اول نهی و دوم خبر منفی است؛ أنتَ در جملهٔ دوم، مخاطب را روشن کرده است.

تمرین تشریحی ۴

صورت«ذَهَبْتُ لِأَشْتَرِيَ كِتاباً» و «لِي كِتابٌ» را ترجمه کن.

پاسخرفتم تا کتابی بخرم؛ کتابی دارم.

چرا؟ در اول لام هدف پیش از فعل و در دوم لام پیش از ضمیر با معنای داشتن است.

تمرین تشریحی ۵

صورتبخوان: «تَعَلَّمَتْ لُغاتٍ كَثيرَةً. كانَتْ تُلْقي مُحاضَراتٍ بِالْفارِسِيَّةِ.» آیا سخنرانی آینده است؟

پاسخخیر؛ زبان‌های بسیاری آموخت و به فارسی سخنرانی می‌کرد.

چرا؟ كانت همراه مضارع گذشتهٔ استمراری می‌سازد.

۱۳
رندو مکس | جمع‌بندیپایهٔ یازدهم • درس ۶

آنّه ماري شيمِل

برای یک پاسخ تشریحی کامل، ترجمهٔ دقیق، نشانهٔ قاعده و دلیل انتخابت را کنار هم بنویس تا چیزی جا نماند.

مرور پایانی

حالا یک‌بار متن‌های عربی این جزوه را بدون نگاه به ترجمه بخوان؛ سپس مرجع ضمیر، زمان فعل و واژهٔ حساس هر جمله را مشخص کن.

۱۴

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه عربی یازدهم فصل ۶»، «نکات ناب عربی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.