جلد نکات ناب عربی رندو مکس

عربی پایهٔ یازدهم

درس ۵: اَلْكِذْبُ مِفْتاحٌ لِكُلِّ شَرٍّ

بودجه‌بندی پیشنهادی مطالعه

ترجمه و مفهوم • واژگان بافتی • قاعدهٔ کلیدی • دام امتحانی • نمونه و مرور تشریحی
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

گزیدهٔ متن کتاب و مثال‌های آموزشی ترجمه ـ بخش ۱

گزیدهٔ متن درس

اَلْكِذْبُ مِفْتاحٌ لِكُلِّ شَرٍّ.

ترجمهدروغ کلید هر بدی است.

دقت ترجمه: این عبارت در متن درس به صورت گفتار پیامبر نقل شده است.

مثال یا بازنویسی آموزشی

جاءَ رَجُلٌ إِلىٰ رَسولِ اللّٰهِ فَقالَ: عَلِّمْني خُلُقاً يَجْمَعُ لي خَيْرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ.

ترجمهمردی نزد پیامبر خدا آمد و گفت: خویی به من بیاموز که خیر دنیا و آخرت را برایم گرد آورد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

فَقالَ: لا تَكْذِبْ.

ترجمهپس فرمود: دروغ نگو.

۲
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۲

مثال یا بازنویسی آموزشی

فَكُنْ صادِقاً مَعَ نَفْسِكَ وَ مَعَ الْآخَرينَ وَ لا تَهْرُبْ مِنَ الْواقِعِ أَبَداً.

ترجمهپس با خود و دیگران راستگو باش و هرگز از واقعیت فرار نکن.

مثال یا بازنویسی آموزشی

فَإِنْ هَرَبْتَ مِنَ الْواقِعِ فَسَوْفَ تُواجِهُ مَشاكِلَ وَ صُعوباتٍ كَثيرَةً.

ترجمهاگر از واقعیت فرار کنی با مشکلات و سختی‌های فراوان روبه‌رو خواهی شد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

وَ تُضْطَرُّ إِلَى الْكِذْبِ عِدَّةَ مَرّاتٍ ثُمَّ يَتَبَيَّنُ كَذِبُكَ لِلْآخَرينَ.

ترجمهو چند بار ناچار به دروغ‌گفتن می‌شوی؛ سپس دروغت برای دیگران آشکار می‌شود.

۳
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۳

مثال یا بازنویسی آموزشی

قَرَّرَ أَرْبَعَةُ طُلّابٍ أَنْ يَغيبوا عَنِ الِامْتِحانِ.

ترجمهچهار دانشجو تصمیم گرفتند در امتحان حاضر نشوند.

مثال یا بازنویسی آموزشی

اِدَّعَوْا أَنَّ إِطارَ سَيّارَتِهِمُ انْفَجَرَ وَ لِذٰلِكَ تَأَخَّروا.

ترجمهادعا کردند لاستیک خودرویشان ترکیده و به همین علت دیر رسیده‌اند.

مثال یا بازنویسی آموزشی

أَجَّلَ الْأُسْتاذُ امْتِحانَهُمْ أُسْبوعاً ثُمَّ أَجْلَسَ كُلَّ واحِدٍ في غُرْفَةٍ.

ترجمهاستاد امتحانشان را یک هفته عقب انداخت و سپس هرکدام را در اتاقی نشاند.

۴
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۴

مثال یا بازنویسی آموزشی

كانَ السُّؤالُ: أَيُّ إِطارٍ مِنَ السَّيّارَةِ انْفَجَرَ؟

ترجمهپرسش این بود: کدام لاستیک خودرو ترکید؟

مثال یا بازنویسی آموزشی

خَجِلَ الطُّلّابُ وَ اعْتَذَروا وَ عاهَدوا أَلّا يَكْذِبوا.

ترجمهدانشجویان شرمنده شدند، عذر خواستند و پیمان بستند دروغ نگویند.

۵
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

گفت‌وگوی تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

لِماذا لَمْ تَحْضُروا الِامْتِحانَ؟

ترجمهچرا در امتحان حاضر نشدید؟

مثال یا بازنویسی آموزشی

قالوا إِنَّ إِطارَ سَيّارَتِنا انْفَجَرَ في الطَّريقِ.

ترجمهگفتند: لاستیک خودرویمان در راه ترکید.

مثال یا بازنویسی آموزشی

لا تَهْرُبوا مِنَ الْواقِعِ وَ قولوا الصِّدْقَ.

ترجمهاز واقعیت فرار نکنید و راست بگویید.

۶
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

جمله‌های تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

دَرَسْنا لِكَيْ نَنْجَحَ وَ لَنْ نَكْذِبَ بَعْدَ الْيَوْمِ.

ترجمهدرس خواندیم تا موفق شویم و از امروز به بعد دروغ نخواهیم گفت.

مثال یا بازنویسی آموزشی

اُكْتُبْ نَتيجَةَ كِذْبِ الطُّلّابِ.

ترجمهنتیجهٔ دروغ دانشجویان را بنویس.

دقت ترجمه: پاسخ‌های جداگانهٔ آنان در پرسشِ لاستیک، دروغ را آشکار کرد و آنان پشیمان شدند.

۷
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

نمونهٔ تحلیل ترجمه

وَلَنْ نَسْتَطيعَ الْحُضورَ

ترجمهو نخواهیم توانست حاضر شویم.

لن آینده را منفی و نـ جمع گویندگان را حفظ می‌کند. این بخشی از ادعای دانشجویان است.

ترجمه و تحلیل حساس

دقت کنادعا و ضمیر را تحلیل کن.

اِدَّعَوا أَنَّ إِطارَ سَيّارَتِهِمْ اِنْفَجَرَ.

ترجمهادعا کردند که لاستیک خودرویشان ترکیده بود.

ادعوا ماضی جمع، أن جملهٔ ادعا را پیوند می‌دهد و هم مالک خودرو است؛ روایت بعدی این ادعا را دروغ نشان می‌دهد.

۸
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

واژگان بافتی ۱

إِطارٌلاستیکإِطارُ السَّيّارَةِ: لاستیک خودرو.
وَزَّعَتوزیع کردوَزَّعَ الْأَوْراقَ: برگه‌ها را توزیع کرد.
تَبَيَّنَآشکار شدتَبَيَّنَ الْكِذْبُ: دروغ آشکار شد.

واژگان بافتی ۲

غابَغایب شدغابوا عَنِ الْجامِعَةِ: از دانشگاه غایب شدند.
نَدِمَپشیمان شدنَدِموا عَلَى كَذِبِهِمْ: از دروغشان پشیمان شدند.
اِسْتَعْمَلَاستفاده کردكَيْفَ أَسْتَعْمِلُ الدَّواءَ؟: چگونه دارو را مصرف کنم؟
۹
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

أنْ و فعل

أُريدُ أَنْ أَقْرَأَ.

ترجمهمی‌خواهم بخوانم.

أَنْ پیش از مضارع، فعل را به عبارتی وابسته تبدیل می‌کند. در فارسی، بسته به فعل پیشین، آن را با «که + فعل التزامی» یا با مصدر ترجمه می‌کنیم؛ در «أُريدُ أَنْ أَقْرَأَ» ترجمهٔ روان «می‌خواهم بخوانم» است. أَنْ را با أَنَّ مشدّد یکی نکن.

هدف انجام کار

ذَهَبْتُ إِلَى الْمَدْرَسَةِ لِأَتَعَلَّمَ.

ترجمهبه مدرسه رفتم تا یاد بگیرم.

كَيْ، لِكَيْ، لِـ و حَتّى پیش از مضارع در نمونه‌های هدفِ کتاب «تا/برای اینکه» هستند. «إِلى الْمَدْرَسَةِ» مقصد و «لِأَتَعَلَّمَ» هدف است.

دام ترجمه و قواعد

«لَنْ» را «هرگز در هیچ زمانی» معنی نکن؛ معنای اصلیِ این ساخت آیندهٔ منفی است. واژه‌هایی مانند أَبَداً اگر در متن آمده باشند تأکید را جدا می‌افزایند.

۱۰
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

نمونهٔ تشریحی

صورت«أَرْسَلْتُ رِسالَةً لِكَيْ يَعْلَمَ صَديقي» را ترجمه کن.

پاسخنامه‌ای فرستادم تا دوستم بداند.

چرا؟ ارسلت ماضی و لكي يعلم هدف آن است؛ يعلم در اینجا «می‌داند» خبریِ مستقل نیست.

مرور یک‌دقیقه‌ای

صورتچهار مرحلهٔ اصلی پیامد دروغ در داستان را به ترتیب بنویس.

پاسخساختن بهانه، روبه‌رو شدن با پرسش دقیق، آشکار شدن ناسازگاری و پشیمانی.

چرا؟ هر چهار مرحله باید با ترتیب درست نوشته شوند؛ عبارت‌های هم‌معنی پذیرفتنی‌اند.

لن و آیندهٔ منفی

لَنْ نَنْسى هٰذَا الدَّرْسَ.

ترجمهاین درس را فراموش نخواهیم کرد.

لن همراه مضارع، آینده را منفی می‌کند. شخصِ فعل نیز باید حفظ شود؛ «لن نكتب» نخواهیم نوشت، «لن تكتبوا» نخواهید نوشت.

۱۱
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

نمونهٔ تشریحی تکمیلی

صورت«لَنْ نَحْضُرَ» را با «ما حَضَرْنا» مقایسه کن.

پاسخحاضر نخواهیم شد؛ حاضر نشدیم.

چرا؟ اولی آیندهٔ منفی و دومی گذشتهٔ منفی است؛ هر دو دربارهٔ ما هستند.

تمرین تشریحی ۱

صورت«أُحِبُّ أَنْ أَتَعَلَّمَ» را ترجمه کن.

پاسخدوست دارم یاد بگیرم.

چرا؟ أن با مضارع، بخش مطلوبِ جمله را می‌سازد.

تمرین تشریحی ۲

صورت«لَنْ أَكْذِبَ» یعنی چه؟

پاسخدروغ نخواهم گفت.

چرا؟ أَـ در این فعل «من» و لن نفی آینده است.

۱۲
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ یازدهم • درس ۵

تمرین تشریحی ۳

صورت«نَجْتَهِدُ حَتّى نَنْجَحَ» را ترجمه کن.

پاسختلاش می‌کنیم تا موفق شویم.

چرا؟ حتى هدف را بیان می‌کند؛ دو فعل را به دو خبر مستقل تبدیل نکن.

تمرین تشریحی ۴

صورت«طَلَبَ الْأُسْتاذُ أَنْ يَجْلِسوا» چه زمانی دارد و از چه کسانی خواسته شده؟

پاسخاستاد خواست که آنان بنشینند.

چرا؟ طلب گذشته است؛ يجلسوا جمعِ آنان را در بخش درخواست حفظ می‌کند.

تمرین تشریحی ۵

صورتطبق روایت کتاب، آیا علت واقعیِ غیبت دانشجویان، انفجار لاستیک تأیید شده است؟

پاسخخیر؛ این ادعای دروغین آنان برای غیبت بود.

چرا؟ پشیمانی و عهدِ دروغ‌نگفتن در پایان نشان می‌دهد ادعا را نباید واقعیت مسلمِ داستان دانست.

۱۳
رندو مکس | جمع‌بندیپایهٔ یازدهم • درس ۵

اَلْكِذْبُ مِفْتاحٌ لِكُلِّ شَرٍّ

برای یک پاسخ تشریحی کامل، ترجمهٔ دقیق، نشانهٔ قاعده و دلیل انتخابت را کنار هم بنویس تا چیزی جا نماند.

مرور پایانی

حالا یک‌بار متن‌های عربی این جزوه را بدون نگاه به ترجمه بخوان؛ سپس مرجع ضمیر، زمان فعل و واژهٔ حساس هر جمله را مشخص کن.

۱۴

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه عربی یازدهم فصل ۵»، «نکات ناب عربی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.