جلد نکات ناب عربی رندو مکس

عربی پایهٔ دهم

درس ۲: اَلْمَواعِظُ الْعَدَدِيَّةُ

بودجه‌بندی پیشنهادی مطالعه

ترجمه و مفهوم • واژگان بافتی • قاعدهٔ کلیدی • دام امتحانی • نمونه و مرور تشریحی
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

گزیدهٔ متن کتاب و مثال‌های آموزشی ترجمه ـ بخش ۱

گزیدهٔ متن درس

سَبْعٌ يَجْري لِلْعَبْدِ أَجْرُهُنَّ وَ هُوَ في قَبْرِهِ بَعْدَ مَوْتِهِ:

ترجمهپاداش هفت کار پس از مرگ نیز برای بنده، در حالی که در قبرش است، ادامه می‌یابد.

دقت ترجمه: «أجرهنّ» پاداش آن هفت کار و «هو» به بنده برمی‌گردد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

مَنْ عَلَّمَ عِلْماً أَوْ أَجْرىٰ نَهْراً أَوْ حَفَرَ بِئْراً أَوْ غَرَسَ نَخْلاً.

ترجمهکسی که دانشی بیاموزد، جویی روان کند، چاهی بکند یا نخلی بکارد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

أَوْ بَنىٰ مَسْجِداً أَوْ وَرَّثَ مُصْحَفاً أَوْ تَرَكَ وَلَداً يَسْتَغْفِرُ لَهُ بَعْدَ مَوْتِهِ.

ترجمهیا مسجدی بسازد، قرآنی به ارث بگذارد یا فرزندی بر جا گذارد که پس از مرگش برای او آمرزش بخواهد.

۲
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

گزیدهٔ متن کتاب و مثال‌های آموزشی ترجمه ـ بخش ۲

مثال یا بازنویسی آموزشی

جَعَلَ اللّٰهُ الرَّحْمَةَ مِئَةَ جُزْءٍ.

ترجمهخدا رحمت را صد بخش قرار داد.

مثال یا بازنویسی آموزشی

فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَ تِسْعينَ جُزْءاً وَ أَنْزَلَ في الْأَرْضِ جُزْءاً واحِداً.

ترجمهپس نودونه بخش را نزد خود نگه داشت و یک بخش را به زمین فرو فرستاد.

گزیدهٔ متن درس

فَمِنْ ذٰلِكَ الْجُزْءِ يَتَراحَمُ الْخَلْقُ.

ترجمهپس آفریدگان به سبب همان یک بخش به یکدیگر مهر می‌ورزند.

دقت ترجمه: «ذلك الجزء» به یک بخش از رحمت که در زمین فرود آمد اشاره دارد.

۳
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

مثال‌های آموزشی و بازنویسی برای تمرین ترجمه ـ بخش ۳

مثال یا بازنویسی آموزشی

إِنَّ طَعامَ الْواحِدِ يَكْفي الِاثْنَيْنِ وَ طَعامَ الِاثْنَيْنِ يَكْفي الثَّلاثَةَ وَ الْأَرْبَعَةَ.

ترجمهغذای یک نفر برای دو نفر و غذای دو نفر برای سه و چهار نفر بس است.

مثال یا بازنویسی آموزشی

كُلوا جَميعاً وَ لا تَفَرَّقوا فَإِنَّ الْبَرَكَةَ مَعَ الْجَماعَةِ.

ترجمههمگی با هم بخورید و پراکنده نشوید؛ زیرا برکت با جماعت است.

مثال یا بازنویسی آموزشی

مَنْ أَخْلَصَ لِلّٰهِ أَرْبَعينَ صَباحاً ظَهَرَتْ يَنابيعُ الْحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلىٰ لِسانِهِ.

ترجمههرکس چهل بامداد برای خدا خالص باشد، چشمه‌های حکمت از دلش بر زبانش آشکار می‌شود.

۴
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

گفت‌وگوی تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

أَنَا سائِحٌ إيرانيٌّ وَ هٰذِهِ زِيارَتي الثّانِيَةُ لِلْكُوَيْتِ.

ترجمهمن گردشگری ایرانی‌ام و این دومین سفرم به کویت است.

مثال یا بازنویسی آموزشی

كَمْ عُمْرُكَ؟ ـ عُمْري سِتَّ عَشْرَةَ سَنَةً.

ترجمهچند سال داری؟ ـ شانزده سال دارم.

مثال یا بازنویسی آموزشی

شَعْبُ إِيرانَ مُضْيافٌ وَ مَدينَةُ مَشْهَدَ فيها حَرَمُ الْإِمامِ الرِّضا.

ترجمهمردم ایران مهمان‌نوازند و در شهر مشهد حرم امام رضا قرار دارد.

۵
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

جمله‌های تمرینی و بازنویسی آموزشی

مثال یا بازنویسی آموزشی

عَيِّنِ الصَّحيحَ وَ الْخَطَأَ حَسَبَ نَصِّ الدَّرْسِ.

ترجمهدرست و نادرست را بر پایهٔ متن درس مشخص کن.

مثال یا بازنویسی آموزشی

إِنَّ الْعِبادَةَ عَشَرَةُ أَجْزاءٍ تِسْعَةٌ مِنْها في طَلَبِ الْحَلالِ.

ترجمهعبادت ده بخش است که نه بخش آن در جست‌وجوی روزی حلال است.

دقت ترجمه: «منها» به ده بخش برمی‌گردد.

۶
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

نمونهٔ تحلیل ترجمه

أَوْ غَرَسَ نَخْلاً

ترجمهیا درخت خرما کاشت.

أو گزینه‌ای دیگر از کارهای نیک را اضافه می‌کند؛ غرس ماضی است و نخل چیزی است که کاشته می‌شود.

ترجمه و تحلیل حساس

دقت کنرابطهٔ کار و نتیجه را توضیح بده.

مَنْ حَفَرَ بِئْراً جَرى أَجْرُهُ.

ترجمههرکس چاهی بکند، پاداشش ادامه می‌یابد.

مَن معنی «هرکس» می‌دهد؛ حفر کار و جرى أجره نتیجهٔ ماندگار آن است.

۷
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

واژگان بافتی ۱

أَجْرٌپاداشيَجْري أَجْرُهُ: پاداشش ادامه می‌یابد.
يَكْفيکافی استهٰذَا الطَّعامُ يَكْفي: این غذا کافی است.
جُزْءٌبخش؛ جمع: أَجْزاءٌجُزْءٌ واحِدٌ: یک بخش.

واژگان بافتی ۲

نَخْلٌدرخت خرماغَرَسَ نَخْلاً: درخت خرما کاشت.
حَلالٌحلال؛ متضاد: حَرامٌنَطْلُبُ رِزْقاً حَلالاً: روزی حلال می‌طلبیم.
يَنْبوعٌچشمه؛ جمع: يَنابيعُظَهَرَتْ يَنابيعُ الْحِكْمَةِ: چشمه‌های حکمت آشکار شد.
۸
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

عدد اصلی، پاسخِ چند

في الْكِتابِ خَمْسَةٌ وَ عِشْرونَ دَرْساً.

ترجمهدر کتاب بیست و پنج درس وجود دارد.

واحد، اثنان، ثلاثة، أربعة، خمسة، ستّة، سبعة، ثمانية، تسعة و عشرة را بشناس. از یازده تا نوزده «عشر» در ترکیب می‌آید؛ عشرون تا تسعون دهگان‌ها هستند و مئة/مائة صد است. صورت‌هایی مانند عشرين و أربعين همان مقدار را دارند.

یکان پیش از دهگان

أَرْبَعَةٌ وَ تِسْعونَ

ترجمهنود و چهار

در عددی مانند سبعة وعشرون، نخست هفت و سپس بیست گفته می‌شود؛ نتیجه بیست و هفت است. عدد را با ترتیب واژه‌های فارسی بخوان، نه با کنار هم گذاشتن رقم‌ها.

دام ترجمه و قواعد

عدد اصلی را با ترتیبی یکی نکن: «ثَلاثَةُ دُروسٍ» یعنی سه درس، اما «اَلدَّرْسُ الثّالِثُ» یعنی درس سوم. در عددهای دو بخشی نیز یکان پیش از دهگان می‌آید؛ «تِسْعَةٌ وَثَمانونَ» یعنی هشتاد و نه.

۹
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

نمونهٔ تشریحی

صورت«قَرَأْتُ ثَلاثَةَ دُروسٍ» و «قَرَأْتُ الدَّرْسَ الثّالِثَ» چه فرقی دارند؟

پاسخسه درس را خواندم؛ درس سوم را خواندم.

چرا؟ سه، تعداد است؛ سوم جایگاه یک درس را در ترتیب نشان می‌دهد.

مرور یک‌دقیقه‌ای

صورت«تِسْعَةٌ وَ ثَمانونَ» چه عددی است؟

پاسخهشتاد و نه.

چرا؟ تسعة نه و ثمانون هشتاد است.

عدد ترتیبی، پاسخِ چندم

قَرَأْتُ الدَّرْسَ الثّالِثَ.

ترجمهدرس سوم را خواندم.

الأوّل تا العاشر رتبه‌اند. الحادي عشر، الثاني عشر تا التاسع عشر و العشرون ادامهٔ ترتیب تا بیستم‌اند. وجود بافت رتبه مهم است؛ تشخیص را به ال محدود نکن.

۱۰
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

نمونهٔ تشریحی تکمیلی

صورت«أَرْبَعينَ صَباحاً» را چگونه می‌خوانی؟

پاسخچهل صبح.

چرا؟ أربعين صورت دیگر أربعون است؛ آن را با أربعة «چهار» اشتباه نکن.

تمرین تشریحی ۱

صورت«مِئَةُ جُزْءٍ» چند بخش است؟

پاسخصد بخش.

چرا؟ مئة همان مائة است؛ هر دو صد را می‌رسانند.

تمرین تشریحی ۲

صورت«اَلْيَوْمُ الثّاني» را ترجمه کن.

پاسخروز دوم.

چرا؟ الثاني ترتیبی است؛ نه «دو روز».

۱۱
رندو مکس | نکات ناب عربیپایهٔ دهم • درس ۲

تمرین تشریحی ۳

صورت«ثَمانِيَةٌ وَ سِتّونَ» چه عددی است؟

پاسخشصت‌وهشت.

چرا؟ ثَمانِيَةٌ یکان و سِتّونَ بخشِ دهگان است.

تمرین تشریحی ۴

صورت«في هٰذَا الصَّفِّ عِشْرونَ طالِباً.» را ترجمه کن.

پاسخدر این کلاس بیست دانش‌آموز است.

چرا؟ عشرون شمار دانش‌آموزان را می‌دهد؛ «بیستمین دانش‌آموز» نیست.

تمرین تشریحی ۵

صورتبخوان: «قَرَأْتُ عَشَرَةَ دُروسٍ. اَلدَّرْسُ الْعاشِرُ سَهْلٌ.» تعداد درس‌ها و ویژگی کدام درس معلوم است؟

پاسخده درس خوانده شده؛ درس دهم آسان است.

چرا؟ عشرة تعداد و العاشر رتبه است؛ آسان بودن همهٔ ده درس از متن به دست نمی‌آید.

۱۲
رندو مکس | جمع‌بندیپایهٔ دهم • درس ۲

اَلْمَواعِظُ الْعَدَدِيَّةُ

برای یک پاسخ تشریحی کامل، ترجمهٔ دقیق، نشانهٔ قاعده و دلیل انتخابت را کنار هم بنویس تا چیزی جا نماند.

مرور پایانی

حالا یک‌بار متن‌های عربی این جزوه را بدون نگاه به ترجمه بخوان؛ سپس مرجع ضمیر، زمان فعل و واژهٔ حساس هر جمله را مشخص کن.

۱۳

جزوه رایگان و نکات ناب رندو مکس

این صفحه برای جست‌وجوی «جزوه عربی دهم فصل ۲»، «نکات ناب عربی» و مرور سریع کنکور و امتحان نهایی آماده شده است.